Archiwa autora: Janusz Malicki

Przewodnik po Zamościu zaprasza na wycieczki

Zapraszam na wycieczki po Zamościu 🙂 , szczegóły: http://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746, której w znacznym stopniu bohaterem będzie kanclerz Rzeczypospolitej i hetman wielki koronny Jan Zamoyski. Wyjątkowa barwna postać, która miała ogromny wpływ na dzieje Rzeczypospolitej.

Urodził się na św. Józefa – 19 marca 1542 roku w Skokówce. Jego światły ojciec, idąc z duchem czasów, wysłał syna na zagraniczne studia, do Paryża, Strasburga oraz do Padwy . Na Uniwersytecie Padewskim Zamoyski sprawnie działał w samorządzie studenckim, dzięki niezwykłej wiedzy i umiejętnościom został rektorem uczelni. Po uzyskaniu tytułu doktora z listem polecającym w ręku udał się do ostatniego króla z dynastii Jagiellonów Zygmunta Augusta , gdzie rozpoczął pracę w archiwum królewskim. Dzięki tej służbie poznał prawa i przywileje szlachty, nie było osoby w Polsce z większą wiedzą i praktyką prawniczą. Po śmierci Zygmunta Augusta stanął na czele szlachty (…)

Proszę się nie martwić, że podczas wycieczki  będzie zimno – dużo czasu spędzimy także we wspanialej, szesnastowiecznej katedrze oraz pełnym eksponatów: na czele z wielką makietą Muzeum Zamoyskim, wejdziemy do wnętrza murów obronnych i ciepłego Nadszańca. Serdecznie zapraszam na  zwiedzanie Zamościa – śladami Jana Zamoyskiego.

75 lat Armii Krajowej ! – Powstanie Zamojskie

14 lutego 1942 r. dokładnie 75 lat temu, na rozkaz Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego Związek Walki Zbrojnej został przekształcony w Armię Krajową.

W tym miejscu należy szczególnie podkreślić rolę akcji organizowanych na Zamojszczyźnie. Żołnierze Armii Krajowej aktywnie wystąpili przeciwko niemieckim działaniom eksterminacyjnym miejscowej ludności, sprzeciwiając się  pacyfikacji Zamojszczyzny. W roku 2017 powstał film „Wszystko dla Polski – Powstanie Zamojskie”   https://www.youtube.com/watch?v=Zsy1ZY-rXJU, który  zdecydowanie warto obejrzeć. Najbardziej znane bitwy Armii Krajowej ( a także Batalionów Chłopskich ) na Zamojszczyźnie miały miejsce pod Wojdą 30 XII 1942 r. , Zaborecznem 1 II 1943 r.  Lasowcami 4 II 1943r. czy największa bitwa partyzancka w czasie II wojny światowej – pod Osuchami 24-25 VI 1944 r

Na zdjeciu widzimy pomnik Armii Krajowej znajdujący się  przy ulicy Partyzantów, na tle murów obronnych Zamościa.

Karnawałowa wycieczka do Lwowa

Wspominam karnawałowy wyjazd do Lwowa sprzed lat

W ramach zwiedzania Lwowa zobaczyliśmy :

Panoramę Starego Miasta z Wieży Ratuszowej, zwiedzaliśmy Kamienicę Królewską. Spacerowaliśmy po Starym Mieście: był czas obejrzenie Rynku, zabytkowych obiektów sakralnych, zabytkowych uliczek staromiejskich, pomników oraz wielu innych.

Byliśmy na spektaklu w Operze Lwowskiej.
(link do repertuaru: http://opera.lviv.ua/pl/repertuar/?cat=opera)

 Opera Lwowska

 

Drugiego dnia ciąg dalszy zwiedzania: kościół św. Elżbiety wraz z obejrzeniem panoramy miasta z wieży kościelnej, Lwowska Galeria Sztuki (dawny Pałac Potockich),  mieliśmy także dużo czasu na wspaniałą historię Polaków na Cmentarzu Łyczkowskim. 

 

Bracia Pomarańscy i Zamość

W Zamościu od 2011 roku,   dzięki inicjatywie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Oddział Zamość, przy zbiegu ulic Partyzantów, Okopowej i Łukasińskiego, przed kościołem Franciszkanów mamy rondo Braci Pomarańskich. Początkowo planowano uhonorować najbardziej znanego Zygmunta, bliskiego współpracownika Józefa Piłsudskiego  ale ostatecznie wyróżniono także Stefana I Józefa.

Wszyscy trzej bracia Pomarańscy od urodzenia byli związani z Zamościem. Walczyli w Kompanii Kadrowej Józefa Piłsudskiego.  już pod koniec I Wojny Światowej, w 1917 r. założyli w Zamościu Księgarnię Polską a następnie wydawnictwo, dzięki nim powstały regionalne czasopisma: Kronika Powiatu Zamojskiego i Teka Zamojska.

 

Pomarańscy byli oddanymi swej Ojczyźnie żołnierzami, walczyli w czasie wojny polsko – bolszewickiej 1920 r.  Zygmunt odbył praktykę notarialna u znanego zamojskiego notariusza …Bolesława Leśmiana, gdzie także z bardzo dobrym wynikiem zdał egzamin. następnie pracował jako notariusz a także komornik. Warto również nadmienić, że Zygmunt Pomarański odziedziczył po swoim ojcu Józefie, który należał do Orkiestry Włościańskiej Karola Namysłowskiego – talent muzyczny, jest autorem znanych pieśni żołnierskich  „Jedzie ułan na kasztance” i „O mój rozmarynie” .

Rondo Braci Pomarańskich w Zamościu

  W czasie II wojny światowej bracia należeli do Związku Walki Zbrojnej ( Zygmunt został  komendantem  Obwodu Zamość) a następnie do Armii Krajowej, żołnierzem AK był także syn Zygmunta – Ziemowit. Zygmunt został aresztowany przez Gestapo w Zamościu, następnie torturowany w okrutny sposób – połamano mu ręce i nogi, zginął w grudniu 1941 r. w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz, także w tym obozie, rok później Niemcy zabili jego brata Józefa. Trzeci z braci Stefan został zamordowany w grudniu 1944 obozie w Flossenburgu.

Na koniec interesująca wypowiedź marszałka Piłsudskiego, który stwierdził że gdyby wszyscy jego żołnierze byli tak waleczni jak bracia Pomarańscy to nie tylko Kijów ale Moskwę by zdobył… Więcej podczas Zwiedzania Zamościa i Roztocza – http://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746

75 lat temu powstała Armia Krajowa – Pamięci Żołnierzy Podziemia na Zamojszczyźnie

14 lutego 2017 roku obchodzimy 75 rocznicę przemianowania Związku Armii Zbrojnej w Armię Krajową. Na Zamojszczyźnie także walczyły dzielne oddziały należące do tej wielkiego podziemnego wojska.

 „Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych”. – 26.02.2017 r. 

Bieg oddaje hołd i przypomina trudny los i walkę z komunistami Żołnierzy Wyklętych, którą prowadzili  o naszą wolność. Dystans rodzinny  dla wszystkich wynosi 1963 metry i wskazuje  rok śmierci ostatniego żołnierza wyklętego w Polsce – Józefa Franczaka pseud. „Lalek”.

Na zdjęciu drugi od lewej Zdzisław Broński „Uskok”, trzeci Józef Franczak „Lalek”

 Józef Franczak pseudonim „Lalek”, „Laluś” służył Polsce jako żołnierz Armii Krajowej . Po  zakończeniu wojny i rozpoczęciu aresztowań przez NKWD oraz Służbę Bezpieczeństwa próbował ucieczki do Szwecji. Przyjechał do Sopotu, plan przedostania się na drugą stronę Bałtyku uzgodnił z kapitanem statku, został jednak przypadkowo rozpoznany przez sąsiadkę ze swojej wsi. Dzielny żołnierz musiał wracać w swe rodzinne strony, wstępuje do oddziału dowodzonego przez majora Hieronima Dekutowskiego „Zaporę” a następnie  kapitana  Zdzisława Brońskiego  „Uskoka”. O majorze Hieronimie Dekutowskim więcej w artykułach :

http://przewodnikzamosc.pl/?p=1911 oraz  http://przewodnikzamosc.pl/?p=3481

Kapitan Broński  – po schwytaniu, torturach i w końcowym efekcie donosie żołnierza, który służył w jego oddziale –  ginie  w maju 1949 roku w zasadzce urządzonej przez Służbę Bezpieczeństwa.

W dniu 21 października 1963 roku „Lalek” – również po zdradzie bliskiej mu osoby – zostaje otoczony przez 35 Zomowców  i SB- eków. Franczak nie ma szans, mimo to próbuje uciekać ostrzeliwując się z każdej strony, przedostaje się jeszcze 300 metrów w kierunku lasu. Ostatni w Polsce Żołnierz Niezłomny ginie przeszyty serią z automatu.

Na koniec kilka słów na temat ostatniego żołnierza podziemia antykomunistycznego w powiecie biłgorajskim. Andrzej Kiszka „Dąb” wpadł w ręce Służby Bezpieczeństwa 31 grudnia 1961 roku,  po 10 letnim ukrywaniu się w lesie. Ten dzielny żołnierz – samotny wilk walczył z działającymi ze szczególną okrutnością komunistami. „Dąb” ukrywał się przed Służbą Bezpieczeństwa i milicją  i żył samotnie – miesiącami nie spotykając się z ludźmi – w leśnej ziemiance. Latem czy jesienią polował na  dzikie zwierzęta, zimą nie opuszczał swego bunkra, licząc na pomoc przyjaciół – czas spędzał na czytaniu książek.

Aresztowanie Andrzeja Kiszki („Dęba”) przez SB i milicję 

Po aresztowaniu otrzymał wyrok dożywocia, następnie zamieniony na  15 lat więzienia, wyszedł na wolność na początku lat 70-tych XX wieku, Wniosek Andrzeja Kiszki o stwierdzenie nieważności całego wyroku z 1962 r. pozostał  nieuwzględniony. Postanowienie zostało podtrzymane  wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z kwietnia 1999 r. PRL-owski wyrok został obroniony i niezmieniony rękami sędziów wydawałoby się wolnej Polski. W sierpniu 2007 r. prezydent Lech Kaczyński odznaczył Andrzeja Kiszkę  Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

 Na koniec wracamy do biegu ku Pamięci Żołnierzy Wyklętych, w którym mogą uczestniczyć urodzeni w 2003 r. i starsi. Inicjatorem a pomysłodawcą wydarzenia jest Fundacja Wolność i Demokracja.

Zgłoszenia elektroniczne uczestników biegu przyjmowane są do 22.02.2017 r. pod adresem www.tropemwilczym.pl oraz w biurze zawodów w dniu startu, w godz. 9.30 – 11.30.
Trasa biegu przebiegać będzie przez tereny Parku Miejskiego i stadionu OSiR.

Tragedia mieszkańców Zamojszczyzny w czasie II wojny światowej

Zamojszczyzna w planach III Rzeszy – w okresie II wojny światowej – była terenem doświadczalnym. Plan Reichsfuehrera i Komisarza Rzeszy ds. Umacniania Niemczyzny Heinricha Himmlera zakładał wysiedlenia w ciągu 25 lat ok. 30 mln mieszkańców wszystkich ziem polskich i zachodnich terenów Związku Sowieckiego, ich miejsce miało zając 5 mln Niemców. Właśnie na naszej ziemi Niemcy realizowali wstępny etap zakładanego planu. Przeprowadzili szeroko zakrojoną akcję wysiedlenia  około 300 wsi i ponad 110 tyś mieszkańców, w tym trzydzieści kilka tysięcy dzieci. Na Zamojskiej Ziemi  powstał pierwszy okręg przesiedleńczy dla ludności niemieckiej i niemieckojęzycznej – napłynęło ok 10-12 tyś Niemców, głownie pochodzących z Besarabii jak również Rumunii.

Według planu  Himmlera –  po wygraniu wojny na terenie dawnych ziem polskich nauka  ograniczy się wyłącznie do czterech klas szkoły powszechnej. Przewidziano bardzo okrojony program nauczania, zredukowany  do liczenia do 500, pisania swojego imienia i nazwiska oraz przyswajania tego, że „nakazem natury i zgodnie z zasadami krwi”  obowiązkiem jest posłuszeństwo wobec Niemców. Jeżeli jednak polskie dziecko wyróżniałoby się to do 12 roku życia trafiałoby ze zmienionym nazwiskiem do Rzeszy.
Plan przewidywał adopcję, zmianę nazwiska i innych danych oraz dalsze zniemczenie. Ten plan eksperymentalnie, przynajmniej w tej drugiej części realizowany był na terenie Ziemi Zamojskiej.

O wielkiej tragedii Dzieci Zamojszczyzny oraz ich rodzin opowiem podczas wycieczki z przewodnikiem po Zamościu i Roztoczu.

Zimowy spacer po Zamościu – foto

Zapraszam na spacer po zimowym Zamościu 

Panorama Zamościa od strony południowej.

Kościół Św. Mikołaja i inne wieże miasta arkad.

Rotunda – tu Niemcy w czasie II wojny światowej zamordowali ponad 8 tysięcy mieszkańców Zamojszczyzny

Perła Renesansu znad Łabuńki

i jeszcze jedno 

W naszym mieście jest wiele atrakcji, także zimą, może na saneczki do park

Zimowe zwiedzanie z przewodnikiem Zamość kończymy na Rynku Wielkim.

Zamość otrzyma dofinansowanie na Akademię, Katedrę, Kościół Franciszkanów !

Zamość otrzyma  dofinansowanie z funduszy Unii Europejskiej!
23 stycznia 2017 r. zakończona została ocena merytoryczna I stopnia wniosków złożonych w ramach II naboru dla VIII osi priorytetowej Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020

Po ogłoszeniu dofinansowania w naszym miecie realizowane będą następujące projekty:

1. Rewitalizacja historycznego obiektu Akademii Zamojskiej w Zamościu – Wniosek MIasta Zamość.

Dofinansowanie z EFRR – 23 925 305,26 zł  – Koszt całkowity – 41 545 384,92 zł

2. Rewitalizacja największego XVII-wiecznego barokowego kościoła Franciszkanów w Polsce – Wniosek Parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny  Ojców Franciszkanów

Dofinansowanie z EFRR – 20 226 141, 06 zł – Koszt całkowity 23 813 910, 08 zł

 

3. Rewitalizacja Infułatki przy katedrze – Wniosek Parafii Katedralnej pod wezwaniem  Zmartwychwstania Pańskiego i św. Tomasza Apostoła w Zamościu

Dofinansowanie z EFRR – 11 417 208, 88 zł Koszt Całkowity – 13 432 010, 46 zł

Przed nami kolejny etap w odnawianiu wspaniałych zabytków Zamościa, serdeczne podziękowania dla posła Prawa i Sprawiedliwości Sławomira Zawiślaka, prezydenta Andrzeja Wnuka, radnych miasta Zamość…

 

Zwycięstwo Zamoyskiego pod Byczyną – 24 stycznia 1588 r.

Przez tą Starą  Bramę Lubelską wjechał do miasta arkad kandydat do polskiego tronu.  Przed wiekami zimy także były śnieżne.

Już niedługo 429 rocznica wprowadzenia do Zamościa – syna cesarza austriackiego – Maksymiliana III Habsburga.  Po śmierci Stefana Batorego część szlachty wybrała na króla Zygmunta III Wazę na innym sejmiku natomiast wybrany został Maksymilian. O tym kto ostatecznie zostanie koronowany na Wawelu zdecydowała postawa i działanie  hetmana Jana Zamoyskiego, który po namyślę poparł kandydaturę wnuka Zygmunta I Starego a jednocześnie  szwedzkiego królewicza.  24 stycznia 1588 roku  Zamoyski pokonał pod Byczyną austriackiego Arcyksięcia, który znalazł się w niewoli hetmana.

Kopia obrazu Jana Matejki „Zamoyski pod Byczyną”

 Założyciel Zamościa obszedł się z jeńcem łagodnie, najpierw zaprosił go do swojej kwatery, a później przywiódł do Zamościa. Maksymilian został ojcem chrzestnym córki Zamoyskiego i Gryzeldy Batorówny, jak również był goszczony w nowym pałacu kanclerza podczas karnawału AD 1588. Gdy stosunki pomiędzy wodzami  się pogorszyły się oddał Maksymiliana pod opiekę swojego wiernego żołnierza – Marka Sobieskiego (dziadka zwycięzcy spod Wiednia ) i ten przetrzymywał go w pobliskim Krasnymstawie. Więcej na ten temat dowiemy się podczas zwiedzanie Zamościa z przewodnikiem http://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746

Zimowe zwiedzanie Zamościa

W szkołach rozpoczęły się zimowe ferie i ogólnie w całej Polsce potrwają aż do końca lutego 2017 r.

W ostatnich dniach spadło bardzo dużo śniegu, trzyma mróz – na Roztoczu jest wyjątkowo pięknie. Jedną z atrakcji podczas wolnego czasu może być zwiedzanie Zamościa. W związku z tym proponuję zwiedzanie głównie w tych ciepłych  a także urokliwych miejscach naszego miasta. Wycieczkę rozpoczniemy przed ratuszem na Rynku Wielkim, zobaczymy kamienice ormiańskie wraz ze wspaniałymi attykami, dekoracjami, a następnie wejdziemy do ich wnętrza, gdyż tam znajduje się Muzeum Zamojskie. Poznamy historie Zamościa, Akademii Zamojskiej, założyciela miasta i rodu Zamoyskich, zobaczymy wiele bardzo interesujących eksponatów. Wejdziemy na piętro Muzeum i będzie to doskonała okazja do podziwiania dużej, misternie wykonanej makiety Perły Renesansu, która przedstawia stan Miasta Arkad z przełomu XVII/XVIII wieku. Zobaczymy i posłuchamy jak wyglądało życie, obyczaje i kultura Ormian w Zamościu. Idąc śladami hetmana Jana Zamoyskiego wejdziemy do katedry, gdzie do dzisiaj zachowało się wiele pamiątek ze wspaniałej przeszłości tej świątyni. Przy grobie hetmana poznamy niezwykle barwną historie jego życia oraz zwycięstw, które odnosił w czasach świetności Rzeczypospolitej.

Zobaczymy także trasę strzelecką w kurtynie, największym bastionie oraz Nadszaniec, czyli dalszy ciąg wycieczki w klimatycznych i ciepłych miejscach – najlepszy sposób na zimowe zwiedzanie Zamościa. We wnętrzach murów poczujemy się jak obrońcy hetmańskiego grodu w czasie powstania Chmielnickiego czy potopu szwedzkiego . Zapraszam serdecznie, telefon: 509 33 89 39