Archiwa kategorii: Pałac

Świąteczne Zwiedzanie Zamościa 13, 14 i 15 sierpnia

Za nami  świąteczny weekend, z tej okazji odbyły się wycieczki po Zamościu.  Możemy oczywiście umawiać się także na inne terminy.

brama-szczebrzeska-19wiek2

Jan Paweł Lelewel – Panorama twierdzy zamojskiej, początek XIX wieku.

W trakcie wspólnej wycieczki po Zamościu zobaczyliśmy trzy stare bramy , Lubelską , Lwowską i Szczebrzeską , mury obronne, bastiony, Rynek Wielki, Solny, Wodny, Akademię Zamojską i Pałac. Przed pomnikiem hetmana Zamoyskiego posłuchaliśmy o jego niezwykłym życiu, byliśmy w  katedrze a także  Muzeum Zamojskim. Poznaliśmy stare historie i  legendy z czasów dawnego Zamościa. Majestatyczne mury zachwycające swym pięknem już od początku XVII wieku do dziś urzekają zarówno mieszkańców idealnego miasta jak i przybyłych gości – zapraszam do spaceru po zaułkach i uliczkach oraz posłuchania opowieści o odległych i tajemniczych czasach Zamościa.

Przewidziane są także promocyjne ceny, proszę o kontakt z Przewodnikem po Zamościu  – przewodnikzamosc@gmail.com lub tel 509 33 89 39

O Zamościu przed wiekami.

jan zamoysi z goryDzisiaj podczas zwiedzania Zamościa przewodnik Zamość prowadzi w odległą przeszłość do samych źródeł. Hetman Jan Zamoyski założył – przed wiakami, a konkretnie w roku 1580 – Zamość na tak zwanym „suchym korzeniu”, czyli pustym placu i w dużej mierzemiasto  powstało już w ciągu ostatnich 25 lat jego życia. Zamoyski zwykł wychodzić na wieżę pałacową (na tym zdjęciu jej nie zobaczymy, gdyż od wiele lat temu została rozebrana) i obserwował jak wznoszą sie mury zamojskiej świątyni, ratusza, Akademii czy fortyfikacje. Fundator zaprosił mieszczan aby przybyli do miasta i wypełnili je życiem. W Padwie Północy znaleźli swoje miejsce liczni kupcy z wielu miast Rzeczypospolitej a także innych państw, takich jak Armenia, Turcja, Grecja, Szkocja, Italia…W Zamościu osiedlali się doskonali rzemieśnicy, hetman wspierał  rzemiosło. Wspomnę choćby o rozwoju z woli kanclerza rzemiosła zajmującego się wyrobem bardzo wówczas modnych safianów czy kurdybanów, czyli barwionych na na rózne kolory skór baranich czy koźlęcych. W wyrobie tych modnych, kolorowych skór specjalizowali się Ormianie – na zdjęciu widzimy Kamienice, które przed wiakami należały do tych bogatych kupców i rzemieśników ze wschodu. Serdecznie zapraszam na wycieczki po Zamościu i Roztoczu – szczegóły : http://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746

ormianskie ratusz

Dziś mija 410 rocznica śmierci hetmana Jana Zamoyskiego !

Dzisiaj podczas wycieczki po Zamościu stojąc przed pomnikiem hetmana Jana Zamoyskiego, uświadomiłem sobie, że właśnie mija 410 lat od jego śmierci. Następnie odwiedziłem grób wielkiego hetmana w katedrze.

hetm-i-katedraZałozyciel Zamościa umarł nagle, dnia 3 czerwca 1605 roku – popołudniu, w pałacu w Zamościu. Wielki kanclerz skonał na rękach żony Barbary  i jedynego syna. Pochowany został w podzemiach zamojskiej świątyni, a płytę nagrobną z czarnego marmuru z insygniami władzy buławą hetmańska i pieczęcią kanclerską – według jego testamentu – wykonano za czasów syna Tomasza. Żałoba okryła całą Rzeczypospolitą, rozpaczało za tym wielkim człowiekiem wielu jego przyjaciół, braci spośród szlachty, o której dobro kanclerz zawsze zabiegał. O śmierci Jana Zamoyskiego dowiedziały się nie tylko największe domy w Rzeczypospolitej ale i w całej Europie.

Maciej Dresner pisał ” Miała Polska czym się chlubić, dopóki żył ów tak wielki mówca i wódz. Po jego stracie ma państwo dostateczną przyczynę do opłakiwania szkody, jak długo losy nie zdarzą mu drugiego, podobnego męża..”

Prawdziwy przedstawiciel  epoki renesansu, doskonale znał się na historii, architekturze, prawie, filozofii, teologii, teorii i praktyce dowodzenia wojskami. Twórca Ordynacji Zamojskiej, czyli państwa w państwie, na której czele stali kolejni zamojscy Ordynaci, kanclerz i hetman wielki koronny, założyciel Zamościa, Tomaszowa, Szarogrodu i innych miast, fundator kolegiaty i Akadamii Zamojskiej. Kanclerz wiele uczynił dla Rzeczypospolitej, która ukochał, pod koniec życia wyraził życzenie aby na jego grobie wyryto sentencję „Tu leży Jan Zamoyski, który wiele cierpiał dla ojczyzny, więcej …od ojczyzny „.  

Pałac Zamoyskich

Pałac zbudowany pod koniec XVI wieku przez  Jana Zamoyskiego został przebudowany w połowie wieku XVIII przez Ordynata Tomasza Antoniego Zamoyskiego w duchu rokkoko. Rezydencja stała się bardziej przestronną, wygodna i z pewnością piękna.

pałąc Sapiehów Warszawa

Pałac Sapiehów w Warszawie

Wieże z czasów hetmana obniżono a także pozbawiono attyk, wybierając trójkątny szczyt, pozostawiono natomiast dwuskrzydłowe schody, przypominające w pewien sposób obecne, ratuszowe. Rezydencję przebudowano również wewnątrz , między innymi wymienione zostały adamaszkowe obicia ścian, wykonano przepiękne malowidła ścienne.

Wzorem dla pałacu Zamoyskich był pałac Sapiehów na Nowym Mieście w Warszawie, budowany kilkadziesiąt lat wcześniej według projektów Jan Zygmunta Deybela. Warto zauważyć, że architekt ten był budowniczym pałacu Błękitnego ( Zamoyskich) w Warszawie przy ul. Senatorskiej. Gdyby nie przebudowa z XIX wieku pałac w Zamościu z pewnością byłby podobny do tego przedstawionego na zdjęciu,. Zapraszam na wycieczki po Zamościu i Roztoczu, podczas których znacznie więcej opowiem na ten oraz  inne tematy – http://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746

Pierwsza małżonka Hetmana Jana Zamoyskiego

palac ossolinskich

Pierwszą żoną Jana Zamoyskiego była Anna Z Ossolińskich, która zmarła przy porodzie w roku 1572, małżeństwo to trwało zaledwie rok. Na zd. nieistniejący Pałac Brühla w Warszawie, wybudowany przez marszałka sejmu, wojewodę sandomierskiego, Jerzego Ossolińskiego w połowie XVII wieku. Jego ojciec także wojewoda sandomierski Jan Zbigniew Ossolińki rozpoczął Karierę u boku (spowinowaconego z nim) hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego, z mojej strony: https://www.facebook.com/hetmanJanZamoyski . Jan Zamoyski był związany z wieloma znamienitymi rodami w Rzeczypospolitej jak: Ossolińscy, Radziwiłłowie, Batory, Herbutowie, Zółkiewscy, Tarnowscy

Znacznie więcej historii z życia Jana Zamoyskiego i nie tylko 🙂  przedstawiam podczas zwiedzania Zamościa http://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746 zapraszam serdecznie

Wnuk – ponad cztery wieki temu wójtem teraz prezydentem Zamoscia

W ostatnich wyborów samorządowych prezydentem został  Andrzej Wnuk, który pokonał urzędującego przez 3 ostatnie kadencje Marcina Zamoyskiego, syna ostatniego zamojskiego ordynata.  Jednak nawiązanie do historii sprzed wieków wciąż ma mijesce.

W Akcie lokacyjnym z roku 1580 Jan Zamoyskiego dla swojego grodu znajdziemy informację: „(…) Aby zaś miasto to tym łatwiej osadzić się i do stanu rozkwitu przywiedzione być mogło, obiecuję jego mieszkańcom naznaczyć zaraz od początku na wójta albo osadźcę roztropnego, zapobiegliwego, mającego duże doświadczenie w sprawach miejskich i kupieckich (…)”.

wnuk-i-wnuk-2014w

ze strone roztocze.net.pl

Kanclerz Zamoyski zamierzał  uworzyć w Zamościu dominujący ośrodek rzemiosła i handlu, w związku z tym bardzo istotna była nominacja sprawnego i doświadczonego w sprawach handlowych „wójta”. Do tej funkcji Jan Zamoyski przeznaczył Wojciecha Wnuka, rajcę miasta
Sandomierza, który według Pana na Zamościu  spełniał wskazane warunki. Oficjalnie Wojciech Wnuk objął obowiązki wójta 28 marca 1583 roku, ale już od 28 kwietnia 1581 roku akcję werbunkową wśród potencjalnych osadników, jako główny organizator życia
miejskiego. W okresie lokacji miasta wójt w odróżnieniu od burmistrza, był  urzędnikiem dziedzicznym – może dlatego prezydentem w końcu został Andrzej Wnuk 😉 – stojącym na czele miasta. Był on lennikiem pana miasta, zobowiązanym m.in. do konnej służby wojskowej. Wójt miał także liczne dochodowe przywileje (m.in. 1/6 czynszów, 1/3 kar sądowych, prawo posiadania jatek i zasiadania w ławie miejskiej). Wójtowi Wnukowi pomagał w organizacji miasta, późniejszy podwójci, Jan Syxt, pochodzący ze znanej lwowskiej rodziny mieszczańskiej. Był on jednym z pierwszych przybyszów do Zamościa. Tutaj też organizował działalność zamojskiej ławy sądowej i uruchamiał wymiar sprawiedliwości. Jako były ławnik sądowy lwowski miał w tym względzie odpowiednie doświadczenie. Władze miejskie w Zamościu rozpoczęły działalność nominalnie w 1583 roku. Wojciech Wnuk pełnil także funkcję burmistrza. Funkcję burmistrza po Wojciechu Wnuku objął powszechnie szanowany architekt miasta Bernardo Morando.

Obecnie urząd prezydenta sprawuje potomek Wojciecha Andrzej Wnuk, którego zaprzysiężenie na sprawowany urząd miało miejsce dziś. Pozostaje życzyć prezydentowi powodzenia!, rozwoju miasta dla dobra Mieszkańców, turystyki w Zamościu, która zawsze już będzie główną gałęzią przemysłu  pomnika historii RP jakim jest Perła Renesansu

andrzej wnukk

Prezydent Anrzej Wnuk zd. M. Chmiel.

 

Zwiedzamy Zamość i Okolice

zam 70

Wspomnień Czar. Kto przypomina sobie Zamość z siedemdziesiątych lat ? Ja mam tą przyjemność pamietać, chociaż przez mgłę, siadywałem z mamą, z dziadkiem na ławcę przedstawionej na zdjęciu. Miasto Arkad z tej epoki także było piękne, a zieleń przed ratuszem dodawała uroku. Dobrze byłoby zrobić także teraz jeden, bądź dwa dodatkowe kwietniki na Rynku Wielkim, ale obecnie niestety tak modne jest brukowanie, gdzie tylko możliwe. Zdjęcie  podobne widziałem w Muzeum Zamojskim.

Jeżeli chcesz przenieść sie do jeszcze wcześniejszej epoki, czasów hetmana Zamoyskiego, czy tez jego następców, możemy spotkać sie już wczesną wiosną, latem…, możemy razem zwiedzać Zamość i okolicę. Myślę, że wiele osób zastanawia się, planuję swój urlop roku 2015, moją propozycją jest wspólna turystyka w Zamościu i na Roztoczu. Zobaczymy kościoły, kamienicę, rynki, poznamy historię pałacu, katedry, Akademii Zamojskiej. Chętnie opowiem o miejskich legendach, o próbach zdobycia hetmańskiego grodu miejsu martyrologii z czasów II wojny światowej  czyli Rotundzie. Potem pojedziemy na Roztocze do Krasnobrodu, Zwierzyńca, Szczebrzeszyna, Górecka Kośclelnego, przespacerujemy się nad Tanwią, Wieprzem, Sopotem czy Szumem. Zapraszam.

.

Nad naszymi głowami, także o Zamościu

pałąc z hitlerowcówDziś przewodnik Zamość przypomina historyczne smutne wydarzenie  – 75 rocznice paktu Ribbentrop – Mołotow, IV rozbioru Polski, gdzie zaborcy wyznaczyli podział naszej Ojczyzny na Sanie, Wiśle i Narwi, zatem Zamość miał znaleźć się pod panowaniem Sowieckim i tak się stało …miesiąc później .
Po wojnie obronnej 1939 roku doszło do kolejnych rozmów Hitlera i Stalina i nasze miasto przeszło pod panowanie niemieckie., a Armia Czerwona ewakuowała się na kilka lat z hetmańskiego grodu. Cóż, byliśmy przygotowani i na wojnę z Niemcami i Rosją Sowiecką, jednak nie z obydwoma naszymi wrogami jednocześnie…
Na zdjęciu Pałac zamojskich w czasie okupacji niemieckiej w 1942 r.

Jan Paweł II – Jan Zamoyski – Katedra w Zamościu

katedra łądneJuż u początków istnienia Zamościa kolegiata spełniała niezwykle istotne funkcje, była główną świątynią rodu Zamoyskich, przed ołtarzem Ordynaci składali przysięgę na wierność statutów Ordynacji, tutaj odbywały się najważniejsze nabożeństwa. W podziemiach katedry spoczywają osoby najbardziej zasłużone – na przestrzeni dziejów – dla miasta arkad, na czele z Ordynatami i łącznie z Kanclerzem i Hetmanem Wielkim Koronnym Janem Zamoyskim. Za jego życia kolegiata nie została wykończona, jednak kilka lat przed jego śmiercią miało miejsce erygowanie parafii kolegiackiej oraz odbyło się pierwsze nabożeństwo. Katedra to w istocie mały Zamość, jego piętnastokrotne pomniejszenie, znajdziemy w niej także wiele innych odniesień. Warto również zauważyć, że drogą z pałacu do katedry ( którą widzimy na zdjęciu_ – jeśli tylko przebywał w Zamościu – codziennie do świątyni na mszę św. zmierzał, a tu  widzimy go na pomniku hetman Zamoyski.                                                                                                                          hetm i katedraFundator tej świątyni bardzo pragnął by stałą stała się ona katedrą, jednakże  – tak to można określić – dopiero Bł. Jan Paweł II spełnił to pragnienie po 387 latach od śmierci kanclerza. Pomnik naszego Ojca Świętego stoi przed katedrą podczas zwiedzania Zamościa będziemy mieli okazję go zobaczyć….

Hetman Jan Zamoyski – Zwycięzca

hetman_Jan_Zamoyski_pod_Byczyna

Jan Zamoyski  urodził sie 19 marca 1542 roku (dziś  472 rocznica) na zamku Zamoyskich w Skokówce, o kilka kilometrów od miejsca, gdzie 38 lat później założył  Zamość.  Jego ojciec to kasztelan chełmski Stanisław a matka Anna z Herbutów Zamoyscy. Jan wychowywany według najlepszych polskich wzorów  został wysłany przez światłego ojca na studia do Paryża, Strasburga a następnie na najsłynniejszy wówczas Uniwersytet w Europie, czyli do Padwy. Tam młody Jan własnoręcznie zapisał się na Wydział Prawa, gdzie został wyróżniającym się studentem, a dostąpił także zaszczytnej godności rektora. Po powrocie z zagranicznych studiów zrobił fenomenalną karierę w Rzeczypospolitej, zostając najpierw trybunem szlacheckim,  kanclerzem a następnie hetmanem wielkim koronnym, to pierwsza osoba w historii, która połączyła w jednym ręku te dwie  funkcje.

Dziś szerzej opiszę największe zwycięstwo Hetmana Zamoyskiego. Na początku tego artykułu widzimy obraz Jana Matejki „Zamoyski pod Byczyną„, który niestety spłonął w stolicy w roku 1944  podczas Powstania Warszawskiego, a jego kopia znajduje się w Muzeum Okręgowym w Zamościu (powyżej kopia ze strony www.pch24.pl). Możemy tam zobaczyć jak dumny Maksymilian oddaje szablę polskiemu hetmanowi.  Wydarzenia te miały miejsce po śmierci króla Stefana Batorego i związane były bezpośrednio z walką o polski tron.  Jan Zamoyski początkowo sam zamierzał zostać królem Polski, jednak ostatecznie się rozmyślił, o czym zaważyła sprawa Zborowskich i zdecydował się poprzeć kandydaturę Zygmunta Wazy,  tym sposobem nie mamy stolicy w Zamościu ;). A może Ktoś zna sprawę Zborowskich ?

W listopadzie 1587 doszło do bitwy pod Rabsztynem, gdzie wojska  Jana Zamoyskiego  z pomocą Marka Sobieskiego pokonały Arcyksięcia Maksymilina, którego zamiarem było zdobycie Kraków. Następnie Habsburg schronił się poza granicami Polski na Opolszczyźnie, nie spodziewając się ataku Zamoyskiego. Jednakże srogo się przeliczył, Hetman uzyskał pełnomocnictwo sejmu i ruszył na południe. Podczas samej bitwy Zamoyski nie uderzył w środek skoncentrowanych sił austriackich, czego spodziewał się Maksymilian, planując  zamknięcie polskiego wojska  w okrążeniu.  Hetman zaskoczył Arcyksięcia  wykorzystując szyk skośny – w swoim manewrze naśladował wielkiego wodza tebańskiego Epaminondasa, który w IV w. p.n.e. zadał klęskę niezwyciężonym do tej pory Spartanom.

Wielką sławą tego dnia okrył się przyszły hetman Stanisław  Żółkiewski zdobywając  cesarski sztandar. Rycerz został jednak ciężko ranny w nogę i już do końca życia utykał. Zamoyski czuwając nad przebiegiem bitwy, nawet na chwilę nie stracił zimnej krwi. O ostatecznym zwycięstwie zdecydowała szybka i przygniatająca  szarża niezwyciężonej husarii, do niewoli  wzięto  wielu  Austriaków  oraz  samego Arcyksięcia. W wyniku tej wojennej batalii po całej Europie rozeszła się sława hetmana Zamoyskiego – Zwycięzcy wielkich Habsburgów. Przez pewien czas Pan na Zamościu mimo że królem nie został (a szkoda 🙂 ) stał się nawet potężniejszy od samego monarchy Zygmunta Wazy. Tymczasem  wielki strateg Jan Zamoyski patrzył dalej w przyszłość, zamierzając odnieść jeszcze większe polityczne korzyści  z bitwy pod Byczyną. Postanowił uwięzić Maksymiliana i przywiózł go do  właśnie powstającego, od 8 lat nowego miasta –  Zamościa, aby pokazać mu miasto i zaprosić na zwiedzanie z przewodnikiem 😉 – w tym miejscu zaznaczę, że chętnie oprowadzę również wycieczki w języku niemieckim – http://przewodnikzamosc.pl/?page_id=13

W swym Mieście Arkad obchodził się z księciem bardzo łagodnie, gościł go w pałacu, a nawet zaprzyjaźnił  i wybrał na Ojca chrzestnego swojej córki i Gryzeldy Batorówny.  Podczas karnawału w pałacu 1588 roku urządzono bal na którym gościł także potomek cesarskiego rodu i niedoszły pretendent do korony polskiej. Jednak po pewnym czasie  Maksymilian  zaplanował ucieczkę o czym dowiedział się kanclerz. Od tego momentu skończyło się przyjacielskie traktowanie wielkiego więźnia. Arcyksiążę został uwięziony w o wiele surowszych warunkach, na zamku w Krasnymstawie. Aby upamiętnić to wydarzenie pod koniec życia Jana Zamoyskiego Brama Lubelska, przez którą wprowadzony został Maksymilian do Zamościa została zamurowana i jej stan nie zmienił się przez wieki ( z krótką przerwą) aż do dnia dzisiejszego.  Po otrzymaniu przez Zamoyskiego obietnicy od Habsburga o zarzeknięciu się praw do polskiej korony i tytułu króla hetman wypuścił swojego więźnia. Niestety obietnica nie została dotrzymana, arcyksiążę zaraz po przekroczeniu granicy używał tytułu króla. Na to wiarołomne oświadczenie  Zamoyski wypowiedział publicznie następujące słowa : „nie ma żadnej drogi do tego królestwa Austriakom, [a]  jeśli (on) umrze, mogą kazać zrobić most z jego kości, inną bowiem drogą nie dostaną się do Polski” Zapraszam na zwiedzanie Zamościa, tu usłyszymy też inne historie http://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746