Archiwa kategorii: Znani I Lubiani

Profesor Wiktor Zin i Zamość

 Wiktor Zin urodził się 14 września 1925 roku, w Hrubieszowie,  przy ulicy Kilińskiego (dawnej Browarnej). Jego dziadek Szymon i ojciec Piotr prowadzili  zakład malarsko-pozłotniczy, a zatem Wiktor już w dzieciństwie był bardzo blisko rzeźb, obrazów, elementów dekoracji, które po renowacji pięknie ozdabiały  kościoły i inne budynki Zamojskiej Ziemi.

Jak widać prof. Zin miał powodzenie u pięknych kobiet.

Wiktor Zin związany jest także z naszym miastem, dzięki jego projektowi z 1978 r odnowione zostały zabytkowe kamienice ormiańskie wraz z rekonstrukcją manierystycznych grzebieni attyk. Attyki na kamienicach, ratuszu i innych budynkach – których pierwotną funkcją byłą ochrona przed pożarami – przybierały wspaniałe, fantazyjne kształty. Piękne Attyki koronują zabytki Zamościa i stały się jedną z głównych cech rozpoznawczych Perły Renesansu.

Profesor Zin prezentuje rysunki przedstawiające zabytki Zamościa.

Wiktor Zin na tle Kamienicy pod Madonną (zdjęcia Józef Duda, Archiwum Zamojskie)

Pamiętamy także  program „Piórkiem i Węglem”, który gościł na ekranach telewizorów przez kilkadziesiąt lat, począwszy od końca lat sześćdziesiątych XX wieku. Pierwszy zarejestrowany program z tego cyklu został nagrany w 1972 r. w Zamościu, a dokładnie w jednej z kamienic ormiańskich, dla której kilka lat później profesor Zin przygotował projekt renowacji. Profesor podczas programu stoi w oknie kamienicy pod Aniołem szkicuje  i  opowiada o giełdzie kupieckiej z początków istnienia Zamościa, o wspaniałych dekoracjach kamienic, a także o …smoku.

 Na zdjeciu  możemy zobaczyć zdjęcie wykonane na schodach ratusza z transparentem powitalnym sympatyków programu ‚Piórkiem i Węglem”. Profesor Wiktor Zin zmarł  17 maja 2007 roku w Rzeszowie.

Serdecznie zapraszam na zwiedzanie Zamościa z przewodnikiem, pójdziemy także śladami wielkich ludzi związanych z Perłę Renesansu, takimi jak ( w podanych linkach więcej o niezwykłych postaciach naszego miasta):

Hetman Jan Zamoyski http://przewodnikzamosc.pl/?p=3558

Marek Grechuta http://przewodnikzamosc.pl/?p=1279

Bolesław Leśmian  http://przewodnikzamosc.pl/?p=3821

czy Wiktor Zin

 

 

Listopadowe Zwiedzanie Zamościa – Katedra, Rotunda, Miejsca Pamięci…

Listopad to nostalgiczny, przywołujący pamięć o bohaterach naszej przeszłości miesiąc. W tym czasie zapraszam na szczególne zwiedzanie Zamościa z przewodnikiem. Na początku zapraszam do zamojskiej katedry, w jej kryptach  pochowani zostali Ordynaci Zamoyscy, oraz większość ich żon, pochodzących  z tak znamienitych rodów jak Czartoryscy, Poniatowscy, Potoccy, Tarnowscy, Sapieha, Ostrogscy, Działyńscy, Zółtowscy. W podziemiach  świątyni pochowani zostali także profesorowie Akademii Zamojskiej, biskupi z rodu Zamoyskich oraz stojący – od końca XVI wieku do końca wieku XX – na czele Kapituły Zamojskiej księża Infułaci. Na zdjęciu możemy zobaczyć trumny hetmana  Jana Zamoyskiego i jego syna kanclerza Tomasza Zamoyskiego, o nich jednak pisałem w wielu innych artykułach np: http://przewodnikzamosc.pl/?s=hetman+zamoyski. Niestety od kilkunastu lat nie można już wchodzić do krypt katedry, wyjątkowo jednak gdy większa grupa szczególnie o to poprosi, to teraz w listopadzie zorganizujemy zwiedzanie podziemi dawnej kolegiaty

????????????????????????????????????

Pochówek ostatniego Ordynata Jana Zamoyskiego miał miejsce w roku 2002, niedługo po nim pochowane zostały ( po raz drugi) doczesne szczątki jego małżonki Róży, sprowadzone do Zamościa z warszawskich Powązek.

,roza

Róża Zamoyska z Żółtowskich nazywana Aniołem Dobroci, w czasie wojny była przewodniczącą Polskiego Komitetu Opiekuńczego w Zwierzyńcu oraz opiekunką dzieci uwięzionych w tutejszym obozie przejściowym. Jakże często zwyciężała w sprawach wydawać by się mogło beznadziejnych, jak chociażby w przypadku Dzieci Zamojszczyzny, o czym piszę niżej. Zmarła tragicznie 40 lat temu – w październiku 1976 roku w Warszawie – podczas wypadku autobusu. W trzydziestą trzecią rocznicę wspólnego pożycia napisała do swego ukochanego męża Jana : „Kochany, będąc w tym dniu daleko, myślę, że umieliśmy zachować receptę naszej wspólnej miłości, niech ona trwa i w tym duchu piszę, jedyny mój. Twoja Rózia”. Rodzina Zamoyskich miała w czasie II wojny światowej  szczególne zasługi w ratowaniu Dzieci Zamojszczyzny. Dzięki Janowi, Róży a także innym mieszkańcom Zwierzyńca  uratowanych zostało, a konkretnie wyprowadzono  z obozu przesiedleńczego ponad czterystu pięćdziesięciu  najmłodszych mieszkańców Ziemi Zamojskiej. Dziećmi przez długi czas opiekowały się Róża wraz z paniami ze Zwierzyńca, a po zakończeniu wojny wróciły one do swych rodzin.

zamoyscy

Na zdjęciu Jan i Róża Zamoyscy ( wiele pamiątek możemy zobaczyć na Rotundzie)

Warto także zwiedzić Zamość i właśnie teraz zwrócić uwagę na pomniki  Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich czy pamięci pomordowanych i wysiedlonych Dzieci Zamojszczyzny

W czasie tych smutnych dni listopadowych wspominamy naszych bohaterów, mogiły wielu odnajdziemy w południowej części miasta. Rotunda to dawna działobitnia, wybudowaną ją  jeszcze na początku XIX wieku,  miała ważne znacznie obronne.  Obecnie jest to  Muzeum Martyrologi Ludności Zamojszczyzny z czasów II wojny światowej, tutaj Niemcy zabili  około 8 tyś osób Polaków. Miejsce kaźni w dużej mierze dla inteligencji polskiej, duchowieństwa oraz kierownictwa i żołnierzy ruchu oporu. Pochowana tu również żołnierzy radzieckich a także Żydów

rotnd-aw-mgele-lad

 Rotunda – miejsce pamięci zamordowanych naszych rodaków, jakże często dziadków, babć czy wujków, to szczególny czas gdy wspominamy bliskich, jak również tych którzy walczyli, oddawali życie abyśmy my mogli żyć wolni.

W celach od III – XV znajdują się tablice, epitafia dla uczenia męczeńskiej śmierci Polaków, głównie mieszkańców Zamojskiej Ziemi. Do ofiar należą  jakże często nieletni harcerze,  a także nauczyciele, kupcy, rzemieślnicy, czy pojedyncze osoby, które nie mają swoich mogił i w poszczególnych celach postawione zostały pomnik ich pamięci.

Natomiast w ostatnich celach począwszy od XVI znajduje się wystawa „Ku przestrodze i pamięci 1939 -1944„. Możemy tam obejrzeć  tablice, plansze informacyjne, kopie dokumentów oraz materiałów archiwalnych, które przedstawiają historię Zamojszczyzny  i Zamościa w latach II wojny światowej

rotunda-zydzie-i-rosjPrzed wejściem i wokół Rotundy znajdują się groby osób walczących o wolność w czasie wojny obronnej Września 1939 r oraz z czasów Powstania Zamojskiego. rotun-z-tabic-w-mgle-krzyz

Żółkiewski – Zdobywca Moskwy

Dziś artykuł o  przyjacielu, powinowatym i dzielnym żołnierzu hetmana Jana Zamoyskiego.           9 października 1610 r. na prośbę rosyjskich bojarów chorągwie polskie pod dowództwem hetmana Żółkiewskiego wkroczyły na Kreml. Wasyl wraz ze swoimi braćmi Dymitrem i Iwanem Szujskim zostali aresztowani. Wkrótce mennica moskiewska rozpoczęła bicie srebrnych monet z imieniem nowego cara Władysława ( syna Zygmunta III).

zolkiewski

Stanisław Żółkiewski osobiście wkroczył na Kreml, gdzie oczekiwała go duma bojarska, wraz z nim wkroczyłó 4 tysiące polskich żołnierzy. Na Kremlu był też Michaił Romanow, później – w 1613 roku – wybrany na cara, i patriarcha Hermogenes. Po złożeniu przysięgi przez przedstawicieli wszystkich stanów wydano bankiet z udziałem Żółkiewskiego oraz oficerów. Aleksander Gosiewski objął urząd starosty moskiewskiego i stanął na czele strieleckiego prikaza, czyli najwyższego urzędu wojskowego. Należy zauważyć, że Rosja w wyniku tych działań przestała istnieć jako suwerenne państwo. Układ Żółkiewskiego z bojarami u nie funkcjonował jednak długo. Powodem były zbyt ambitne palny …postawa polskiego króla Zygmunta III, który nie wyraził zgody na tron w Moskwie dla swego syna i sam zamierzał przejąć carską koronę, a następnie także dziedziczną koronę Szwecji. Postawa polskiego monarchy zjednoczyła środowiska wrogie jego polityce i to ona w głównej mierze przyczyniła się do wyparcia z Kremla Polaków. Żółkiewski często bywał w Zamościu u swojego przyjaciela Jana Zamoyskiego – można powiedzieć, że to było takie dawne zwiedzanie a następnie wybudował swoje idealne miasto – Żółkiew wzorując się hetmańskim grodem. W mieście tym w kolegiacie i innych miejscach wisiało wiele obrazów przedstawiających zwycięstwa Zdobywcy Moskwy.

 

Recital Piosenek Marka Grechuty w I Liceum ( gmachu Akademii) 10.10.16r.

W poniedziałek, 10 października o godz. 15.30 w I Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Zamoyskiego odbędzie się recital najpiękniejszych piosenek Marka Grechuty. Warto przypomnieć, że właśnie w tej szkole nasz wielki artysta pobierał nauki na początku lat sześćdziesiątych XX wieku, występował w zespole muzycznym, kółku teatralnym. W Liceum im. Jana Zamoyskiego zdał maturę, na świadectwie dojrzałości Marka znajdują się jedynie oceny bardzo dobre  Żyją jeszcze nauczyciele, którzy uczyli, dobrze pamiętają  Marka, …ale o tym innym razem.akade-ratusz-zgory-2

Na zdjęciu gmach Akademii Zamojskiej z wieży przy katedrze.

Za tydzień młodzi wokaliści Starego Ogólniaka zaśpiewają nam z okazji 10 rocznicy śmierci wielkiego artysty pochodzącego z Miasta Arkad. Posłuchamy wielkich przebojów : „Dni, których jeszcze nie znamy”, „Będziesz moją Panią”, jest także nadzieja, że zaśpiewana zostanie piosenka o Zamościu „Na Skraju mapy” :

grechuta-mlody-jest„Tu każdy zaułek ma swój nastrój miły,
Gdzie cisza zadumę i wytchnienie niesie.
W tych murach, które tyle lat przeżyły,
A wciąż są powodem do wzruszeń, uniesień…”

Bezpośrednio po recitalu spotkamy się w celu założenia Zamojskiego Towarzystwa Turystycznego, zapraszam. Nie zapomnijmy też, że w najbliższą niedzielę o osiemnastej celebrowana będzie w specjalnej oprawie muzycznej  Msza Święta w intencji śp. Marka Grechuty, oczywiście w katedrze.

Zamojskie Stowarzyszenie Turystyczne – Zapisy.

Zapraszam serdecznie zainteresowanych Turystyką, Kulturą i Promocją Zamościa, Roztocza i okolic – do działania w ramach Zamojskiego Stowarzyszenia Turystyczno – Kulturalnego. Aktualnie  zachęcam do Wejścia w skład Stowarzyszenia. Zapisy na mail: PrzewodnikZamosc@gmail.com

zam 70  Podstawowe warunki: ukończone 18 lat, zainteresowania związane z  turystyką oraz kulturą Zamościa i Roztocza. Warto zintegrować środowisko, nawiązać współpracę, realizować dobry, wspólny cel. Poważnym atutem Stowarzyszenia jest szeroki wachlarz możliwości, np. pozyskiwania funduszy na działalność,  może ono przyjmować darowizny, ubiegać się o dotacje od administracji publicznej, organizować zbiórki publiczne, pozyskiwać nawiązki, spadki czy 1%. Może także prowadzić działalność gospodarczą .

Obecnie pierwszym zadaniem jest sfinansowanie i wykonanie ławeczki poświęconej wielkiemu artyście pochodzącemu z Zamościa: Markowi Grechucie – tuż przed 10 rocznicą jego śmierci . Później zapewne przyjdą inne wyzwania. W zależności od chęci, zaangażowania – pracy i obowiązków będzie mniej lub więcej ale uczestniczyć, działać  z pewnością warto.

W niedzielę 9 października 2016r. o godz. 18.00 celebrowana była  w zamojskiej katedrze  w intencji  śp. Marka Grechuty – dokładnie w 10 rocznicę jego śmierci.

PHOTO: MAREK KAREWICZ/EAST NEWS NA ZDJECIU MAREK GRECHUTA

„Tyle razem dróg przebytych, tyle ścieżek przedeptanych” Szczególne zaproszenie kierujemy do Uczniów zamojskich szkół , Wszyscy dla których ważne są tylko te dni, których jeszcze nie znamy…„. Spotkanie w sprawie Zamojskiego Stowarzyszenia Turystycznego planowane jest w listopadzie.

 

 

Zapisy do Stowarzyszenia Turystycznego w Zamościu

Moi Drodzy, Serdecznie Zapraszam Wszystkich zainteresowanych turystyką (także kulturą) Zamojszczyzny do działania w ramach Zamojskiego Stowarzyszenia Turystyki – Do Wejścia W jego Skład. Proszę również o przekazywanie tej informacji Innym.

ratusz ładny z liściemWarto zintegrować środowisko, nawiązać współpracę, realizować dobry, wspólny cel… Obecnie zadaniem jest sfinansowanie i wykonanie ławeczki poświęconej wielkiemu artyście pochodzącemu z Zamościa: Markowi Grechucie – tuż przed 10 rocznicą jego śmierci. Na początek proszę o wiadomości w sprawie Uczestnictwa w Stowarzyszeniu na adres mailowy przewodnikzamosc@gmail.com niebawem pojawią się bardziej szczegółowe informacje. Bardzo możliwe, że później przyjdą inne wyzwania i zadania do realizacji. W zależności od chęci, zaangażowania – pracy do poszczególnych Osób będzie mało lub dużo – ale uczestniczyć z pewnością warto, to już dziś zapewnić mogę. grechuta jesień łądne

Na zdjęciu ławeczka z Grechuty z Opola.

Msza Święta w intencji śp. Marka Grechuty 09.10.16r. w katedrze.

W niedzielę 9 października 2016r. o godz. 18.00 w zamojskiej katedrze sprawowana będzie uroczysta Msza Święta – z udziałem ks. Biskupa – za duszę śp. Marka Grechuty – dokładnie w 10 rocznicę jego śmierci. Do udziału w nabożeństwie szczególnie zapraszamy tych, którzy lubią muzykę wielkiego artysty, pochodzącego z Zamościa – lecz oczywiście każdy może przybyć. „Tyle razem dróg przebytych, tyle ścieżek przedeptanych”

grechuta młodyJakże mile widziani będą Uczniowie zamojskich i okolicznych szkół, pracujący, niepracujący, odpoczywający, Wszyscy dla których „ważne są tylko te dni, których jeszcze nie znamy…”

Ławeczka Marka Grechuty

Najnowsze informacje. Zebraliśmy petycję w sprawie Ławeczki dla Marka Grechuty, pod którą podpisało się wiele osób lubiących Jego twórczość. Petycja ta kilka dni temu została złożona w Urzędzie Miasta w Zamościu.  Warto w tym miejscu  wspomnieć, że duże zainteresowane   tym tematem wyraziły regionalne media, rozmawiałem z Radiem Lublin, Dziennikiem  Wschodnim, Telewizją Lublin, Roztocze.net, Gazeta w Lublinie.grechuta1 koncer

Już 9 października 2016r.  przypada 10 rocznica śmierci wielkiego artysty pochodzącego oraz związanego w latach dziecięcych i młodzieńczych z Zamościem. W związku z tym czasu zostało nam niewiele, trzeba działać !. Dobrze byłoby gdyby Urząd ( przy naszym wsparciu) zorganizował koncert, a dochody z niego zostały przeznaczone na ławeczkę, tutaj Urzędnicy wiedzą najlepiej jak poradzić sobie z ewentualną kwestią praw autorskich. wszystko można zrobić. Przypomnę w tym miejscu ostatni recital Marka Grechuty z okazji Jarmarku Hetmańskiego w roku 2000, który nasz Wokalista dedykował swojemu rodzinnemu miastu, czy my teraz  się zrewanżujemy Artyście…

Także Urząd Miasta jest władny – najlepiej przed ratuszem, albo innym dogodnym miejscu postawić  skarbonkę na ławeczkę i , póki jeszcze trwają wakacje – z pewnością mieszkańcy a także nasi goście nie będą żałować grosza. Dodatkowo dobrze byłoby utworzyć konto bankowe, na które wiele osób spoza Zamościa wpłaciłoby pieniądze.

Ławeczka Marka Grechuty w Zamościu

 

marek Grechuta podwórze

Prezydent Zamościa Andrzej Wnuk wspiera pomysł postawienia ławeczki Marka Grechuty !. Takie zapewnienie usłyszałem podczas naszej, wczorajszej rozmowy, przy okazji 100 lecia I Liceum Ogólnokształcącego. Na marginesie dodam, iż podczas tych uroczystości grane były utwory Grechuty a na ekranie wyświetlano mnóstwo jego zdjęć.

Podczas rozmów z osobami odwiedzającymi hetmański gród niezwykły wprost entuzjazm. a niekiedy zaskoczenie wzbudza informacja  że to w Zamościu urodził się, wychowywał, dzieciństwo i młodość spędził nasz wielki muzyk – artysta. Tutaj uczęszczał do szkoły podstawowej, następnie Liceum im Jana Zamoyskiego, tu zakochał się pierwszą miłością i tu wielokrotnie wracał. Pod koniec życia wydał płytę o swych ulubionych miastach, wśród nich oczywiście znalazł się utwór „Gdzieś na mapy skraju Zamość”.  Na zdjęciu wejście na podwórze przed domem, w którym w mieszkał młody Marek – warto wejść do tego świata z przeszłości.

Wcześniejszy artykuł na ten temat: http://przewodnikzamosc.pl/?p=4053

Marek Grechuta z Zamościa

Grechuta ławeczkaŁaweczka Grechuty. Podczas spacerów uliczkami i zaułkami Idealnego Miasta niezwykły wprost entuzjazm u turystów wzbudza informacja, że Marek Grechuta w Zamościu się urodził, przez wiele lat mieszkał. uczył gry na fortepianie, tworzył swe pierwsze, młodzieńcze utwory, spacerując po zaułkach i uliczkach naszego miasta i widząc wspaniałości hetmańskiego grodu zapalił się  do studiowania architektury. Co stało się  „przez dziewczynę z końca sali podobną do róży” ? i znacznie więcej opowiem podczas wspólnego zwiedzania Zamościa. Oczywiście zdaję sobie sprawę z pewnych sytuacji konfliktowych wynikłych już po śmierci wielkiego artysty, oraz komentarzy, czy Grechuta w pewnym momencie  obraził się na Zamość.

grechuta-dziekie-wino-z-luka-na-podwr

Podwórze, gdzie Marek się wychowywał

Nie powinniśmy się zbyt przejmować tymi zastrzeżeniami, widzieć pozytywną stronę już przez sam fakt związku wielkiego Artysty Muzyka z Perłą Renesansu, lat tu przez Niego spędzonych i w znacznie większym wymiarze uhonorować Marka Grechutę. Ach!, jeszcze jeden mały fakt, nie zapomniał On o Zamościu w swej ostatniej płycie o miastach („Miejsca niezwykłe”) . Z pewnością możemy zdobyć się na coś więcej niż jedynie tablicę pamiątkową ( również piękna) umiejscowioną na kamienicy na Starym Mieście, w której mieszkał. Najprawdopodobniej małe są szanse na odlanie fortepianu, ale już ławeczką z brązu i siedzącego na niej Marka możemy zdecydowanie przypomnieć światu skąd pochodzi, na jakiej ziemi wyrósł, gdzie był wychowywany i czerpał wzorce do życia największy polski Artysta Słowa i Muzyki. Nie powinno być żadnych wątpliwości jak wielkie zainteresowanie wśród turystów a także mieszkańców Zamościa  wzbudzi możliwość aby usiąść na ławeczce obok Grechuty i zrobienia sobie z Nim zdjęcia ? Mogłaby to być jedna z większych atrakcji w Zamościu. Czy znajdą się Osoby zainteresowane tematem…SAM_8360

Architektura, którą podziwiał