Miesięczne archiwum: Październik 2016

Listopadowe Zwiedzanie Zamościa – Katedra, Rotunda, Miejsca Pamięci…

Listopad to nostalgiczny, przywołujący pamięć o bohaterach naszej przeszłości miesiąc. W tym czasie zapraszam na szczególne zwiedzanie Zamościa z przewodnikiem. Na początku zapraszam do zamojskiej katedry, w jej kryptach  pochowani zostali Ordynaci Zamoyscy, oraz większość ich żon, pochodzących  z tak znamienitych rodów jak Czartoryscy, Poniatowscy, Potoccy, Tarnowscy, Sapieha, Ostrogscy, Działyńscy, Zółtowscy. W podziemiach  świątyni pochowani zostali także profesorowie Akademii Zamojskiej, biskupi z rodu Zamoyskich oraz stojący – od końca XVI wieku do końca wieku XX – na czele Kapituły Zamojskiej księża Infułaci. Na zdjęciu możemy zobaczyć trumny hetmana  Jana Zamoyskiego i jego syna kanclerza Tomasza Zamoyskiego, o nich jednak pisałem w wielu innych artykułach np: http://przewodnikzamosc.pl/?s=hetman+zamoyski. Niestety od kilkunastu lat nie można już wchodzić do krypt katedry, wyjątkowo jednak gdy większa grupa szczególnie o to poprosi, to teraz w listopadzie zorganizujemy zwiedzanie podziemi dawnej kolegiaty

????????????????????????????????????

Pochówek ostatniego Ordynata Jana Zamoyskiego miał miejsce w roku 2002, niedługo po nim pochowane zostały ( po raz drugi) doczesne szczątki jego małżonki Róży, sprowadzone do Zamościa z warszawskich Powązek.

,roza

Róża Zamoyska z Żółtowskich nazywana Aniołem Dobroci, w czasie wojny była przewodniczącą Polskiego Komitetu Opiekuńczego w Zwierzyńcu oraz opiekunką dzieci uwięzionych w tutejszym obozie przejściowym. Jakże często zwyciężała w sprawach wydawać by się mogło beznadziejnych, jak chociażby w przypadku Dzieci Zamojszczyzny, o czym piszę niżej. Zmarła tragicznie 40 lat temu – w październiku 1976 roku w Warszawie – podczas wypadku autobusu. W trzydziestą trzecią rocznicę wspólnego pożycia napisała do swego ukochanego męża Jana : „Kochany, będąc w tym dniu daleko, myślę, że umieliśmy zachować receptę naszej wspólnej miłości, niech ona trwa i w tym duchu piszę, jedyny mój. Twoja Rózia”. Rodzina Zamoyskich miała w czasie II wojny światowej  szczególne zasługi w ratowaniu Dzieci Zamojszczyzny. Dzięki Janowi, Róży a także innym mieszkańcom Zwierzyńca  uratowanych zostało, a konkretnie wyprowadzono  z obozu przesiedleńczego ponad czterystu pięćdziesięciu  najmłodszych mieszkańców Ziemi Zamojskiej. Dziećmi przez długi czas opiekowały się Róża wraz z paniami ze Zwierzyńca, a po zakończeniu wojny wróciły one do swych rodzin.

zamoyscy

Na zdjęciu Jan i Róża Zamoyscy ( wiele pamiątek możemy zobaczyć na Rotundzie)

Warto także zwiedzić Zamość i właśnie teraz zwrócić uwagę na pomniki  Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich czy pamięci pomordowanych i wysiedlonych Dzieci Zamojszczyzny

W czasie tych smutnych dni listopadowych wspominamy naszych bohaterów, mogiły wielu odnajdziemy w południowej części miasta. Rotunda to dawna działobitnia, wybudowaną ją  jeszcze na początku XIX wieku,  miała ważne znacznie obronne.  Obecnie jest to  Muzeum Martyrologi Ludności Zamojszczyzny z czasów II wojny światowej, tutaj Niemcy zabili  około 8 tyś osób Polaków. Miejsce kaźni w dużej mierze dla inteligencji polskiej, duchowieństwa oraz kierownictwa i żołnierzy ruchu oporu. Pochowana tu również żołnierzy radzieckich a także Żydów

rotnd-aw-mgele-lad

 Rotunda – miejsce pamięci zamordowanych naszych rodaków, jakże często dziadków, babć czy wujków, to szczególny czas gdy wspominamy bliskich, jak również tych którzy walczyli, oddawali życie abyśmy my mogli żyć wolni.

W celach od III – XV znajdują się tablice, epitafia dla uczenia męczeńskiej śmierci Polaków, głównie mieszkańców Zamojskiej Ziemi. Do ofiar należą  jakże często nieletni harcerze,  a także nauczyciele, kupcy, rzemieślnicy, czy pojedyncze osoby, które nie mają swoich mogił i w poszczególnych celach postawione zostały pomnik ich pamięci.

Natomiast w ostatnich celach począwszy od XVI znajduje się wystawa „Ku przestrodze i pamięci 1939 -1944„. Możemy tam obejrzeć  tablice, plansze informacyjne, kopie dokumentów oraz materiałów archiwalnych, które przedstawiają historię Zamojszczyzny  i Zamościa w latach II wojny światowej

rotunda-zydzie-i-rosjPrzed wejściem i wokół Rotundy znajdują się groby osób walczących o wolność w czasie wojny obronnej Września 1939 r oraz z czasów Powstania Zamojskiego. rotun-z-tabic-w-mgle-krzyz

Roztocze – Przejażdżki na bryczkach, zielony kulig

Przed nami Złota Polska Jesień, szczególnie piękna w okolicach Zamościa, Krasnobrodu czy Zwierzyńca, w związku z tym mamy szczególne atrakcje. Będzie jeszcze okazja także w tym roku na przejażdżki na bryczkach przez roztoczańską wieś oraz leśnymi traktami skrajem Roztoczańskiego Parku Narodowego.

bryczki-i-ogniskoNiezależnie od pogody rozgrzewać nas będzie ognisko, gdzie jak dawniej upieką się kiełbaski w popiele a kiełbaski dadzą  swój jedyny, niepowtarzalny smak. W klimatycznej wiacie przy kubku gorącej kawy bądź herbaty  będzie okazja do  pogawędki.

Przy okazji można podziwiać piękne konie w stadninie, czy zapisać się na jazdę wierzchem.  A później można jeszcze pojechać nieopodal na degustację wina ,z roztoczańskiej winnicy : czerwonego, różowego oraz białego… Zapisy PrzewodnikZamosc@gmail.com, lub tel. 509 33 89 39. Jeśli tylko znajdziemy czas tą jesienną porą zwiedzimy także piękny Zwierzyniec, Guciów czy Krasnobród.winnica-z-winoroslem

Żółkiewski – Zdobywca Moskwy

Dziś artykuł o  przyjacielu, powinowatym i dzielnym żołnierzu hetmana Jana Zamoyskiego.           9 października 1610 r. na prośbę rosyjskich bojarów chorągwie polskie pod dowództwem hetmana Żółkiewskiego wkroczyły na Kreml. Wasyl wraz ze swoimi braćmi Dymitrem i Iwanem Szujskim zostali aresztowani. Wkrótce mennica moskiewska rozpoczęła bicie srebrnych monet z imieniem nowego cara Władysława ( syna Zygmunta III).

zolkiewski

Stanisław Żółkiewski osobiście wkroczył na Kreml, gdzie oczekiwała go duma bojarska, wraz z nim wkroczyłó 4 tysiące polskich żołnierzy. Na Kremlu był też Michaił Romanow, później – w 1613 roku – wybrany na cara, i patriarcha Hermogenes. Po złożeniu przysięgi przez przedstawicieli wszystkich stanów wydano bankiet z udziałem Żółkiewskiego oraz oficerów. Aleksander Gosiewski objął urząd starosty moskiewskiego i stanął na czele strieleckiego prikaza, czyli najwyższego urzędu wojskowego. Należy zauważyć, że Rosja w wyniku tych działań przestała istnieć jako suwerenne państwo. Układ Żółkiewskiego z bojarami u nie funkcjonował jednak długo. Powodem były zbyt ambitne palny …postawa polskiego króla Zygmunta III, który nie wyraził zgody na tron w Moskwie dla swego syna i sam zamierzał przejąć carską koronę, a następnie także dziedziczną koronę Szwecji. Postawa polskiego monarchy zjednoczyła środowiska wrogie jego polityce i to ona w głównej mierze przyczyniła się do wyparcia z Kremla Polaków. Żółkiewski często bywał w Zamościu u swojego przyjaciela Jana Zamoyskiego – można powiedzieć, że to było takie dawne zwiedzanie a następnie wybudował swoje idealne miasto – Żółkiew wzorując się hetmańskim grodem. W mieście tym w kolegiacie i innych miejscach wisiało wiele obrazów przedstawiających zwycięstwa Zdobywcy Moskwy.

 

Recital Piosenek Marka Grechuty w I Liceum ( gmachu Akademii) 10.10.16r.

W poniedziałek, 10 października o godz. 15.30 w I Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Zamoyskiego odbędzie się recital najpiękniejszych piosenek Marka Grechuty. Warto przypomnieć, że właśnie w tej szkole nasz wielki artysta pobierał nauki na początku lat sześćdziesiątych XX wieku, występował w zespole muzycznym, kółku teatralnym. W Liceum im. Jana Zamoyskiego zdał maturę, na świadectwie dojrzałości Marka znajdują się jedynie oceny bardzo dobre  Żyją jeszcze nauczyciele, którzy uczyli, dobrze pamiętają  Marka, …ale o tym innym razem.akade-ratusz-zgory-2

Na zdjęciu gmach Akademii Zamojskiej z wieży przy katedrze.

Za tydzień młodzi wokaliści Starego Ogólniaka zaśpiewają nam z okazji 10 rocznicy śmierci wielkiego artysty pochodzącego z Miasta Arkad. Posłuchamy wielkich przebojów : „Dni, których jeszcze nie znamy”, „Będziesz moją Panią”, jest także nadzieja, że zaśpiewana zostanie piosenka o Zamościu „Na Skraju mapy” :

grechuta-mlody-jest„Tu każdy zaułek ma swój nastrój miły,
Gdzie cisza zadumę i wytchnienie niesie.
W tych murach, które tyle lat przeżyły,
A wciąż są powodem do wzruszeń, uniesień…”

Bezpośrednio po recitalu spotkamy się w celu założenia Zamojskiego Towarzystwa Turystycznego, zapraszam. Nie zapomnijmy też, że w najbliższą niedzielę o osiemnastej celebrowana będzie w specjalnej oprawie muzycznej  Msza Święta w intencji śp. Marka Grechuty, oczywiście w katedrze.