Archiwa tagu: Ziemia Zamojska

Tragedia mieszkańców Zamojszczyzny w czasie II wojny światowej

Zamojszczyzna w planach III Rzeszy – w okresie II wojny światowej – była terenem doświadczalnym. Plan Reichsfuehrera i Komisarza Rzeszy ds. Umacniania Niemczyzny Heinricha Himmlera zakładał wysiedlenia w ciągu 25 lat ok. 30 mln mieszkańców wszystkich ziem polskich i zachodnich terenów Związku Sowieckiego, ich miejsce miało zając 5 mln Niemców. Właśnie na naszej ziemi Niemcy realizowali wstępny etap zakładanego planu. Przeprowadzili szeroko zakrojoną akcję wysiedlenia  około 300 wsi i ponad 110 tyś mieszkańców, w tym trzydzieści kilka tysięcy dzieci. Na Zamojskiej Ziemi  powstał pierwszy okręg przesiedleńczy dla ludności niemieckiej i niemieckojęzycznej – napłynęło ok 10-12 tyś Niemców, głownie pochodzących z Besarabii jak również Rumunii.

Według planu  Himmlera –  po wygraniu wojny na terenie dawnych ziem polskich nauka  ograniczy się wyłącznie do czterech klas szkoły powszechnej. Przewidziano bardzo okrojony program nauczania, zredukowany  do liczenia do 500, pisania swojego imienia i nazwiska oraz przyswajania tego, że „nakazem natury i zgodnie z zasadami krwi”  obowiązkiem jest posłuszeństwo wobec Niemców. Jeżeli jednak polskie dziecko wyróżniałoby się to do 12 roku życia trafiałoby ze zmienionym nazwiskiem do Rzeszy.
Plan przewidywał adopcję, zmianę nazwiska i innych danych oraz dalsze zniemczenie. Ten plan eksperymentalnie, przynajmniej w tej drugiej części realizowany był na terenie Ziemi Zamojskiej.

O wielkiej tragedii Dzieci Zamojszczyzny oraz ich rodzin opowiem podczas wycieczki z przewodnikiem po Zamościu i Roztoczu.

Doktor Wiesław Lipko z Komarowa

komarow zima

Kościół parfialny pod wezwaniem Św. Trójcy w Komarowie

W tym roku przypada 10 rocznica śmierci doktora Wiesława Lipko, jako przewodnik po Zamościu i Roztoczu chciałbym dziś o nim opowiedzieć. Urodził się w roku 1927 w Przemyślu, pracę w Ośrodku Zdrowia w Komarowie rozpoczął w lipcu 1955 roku, 3 lata później dzięki jego zabiegom dokończono budowę tego Ośrodka, przez miejscową ludność zwanego „szpiltalikiem” ( znajdowała się tutaj także izba chorych). Chociaż Doktor Lipko był lekarzem opieki ogólnej to specjalizował się także w chirurgii, laryngologii, odbieraniu porodów, zajmował się nawet wyrywaniem zębów. Jako lekarz był bardzo oddany innym ludziom, do lekarzy czy pielegniarek mawiał  „To nie pacjent jest dla was, ale wy dla pacjenta”. Z opowiadań Babci wiem, że zdarzało się nie raz, że doktor Lipko całą noc spędzał w szpitalilku a następnego dnia już od rana przyjmował pacjentów w Ośrodku Zdrowia.

Lipko_Wieslaw_0001

Wiesław Lipko w roku 1980 rozpoczął wspólpracę w „Solidarnością”, po wprowadzeniu stanu wojennego bardzo angażował się w pomoc innym, w walkę z władzami komunistycznymi, często też przywoził z Lublina ulotki, które następnie wraz z innymi rozprowadzał, szczególnie w okolicy Komarowa. Za swoją opozycyjną działaność doktor trafił do więzienia i tylko z uwagi na zły stan zdrowia opuścił je po czterech miesiącach (z zasądzonych dwudziestu). W 1989 został wybrany senatorem Ziemi Zamojskiej, jednak jak sam mówił, zawsze oddany innym nie mógł pogodzić się z grą partyjną różnych środowisk, z którą spotkał się w parlamencie. Tu wspomnę innego parlamentarzystę, który pochodzi z gminy Komarów. Stanisław Żelichowski , bo nim mowa, już 30 lat, od czasów PRL zasaiadjący w sejmie, dla kogo działa ten postkomunistyczny działacz?, jak daleko mu do szczytnych idei bohatera tego artykułu…

Nasz wielki a skromny lekarz z Komarowa przyczynił się także do rozsławienia Bitwy pod Komarowem w 1920 roku. Doktor Wiesław Lipko przepracował w Komarowie 50 lat i zmarł w maju 2005 roku, a 4 lata temu została odsłonięta na budynku ośrodka zdrowia specjalna tablica przypominająca tego wielkiego lekarza i społecznika.

 

Biegi narciarskie w Tomaszowie Lubelskim

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Najbardziej znanym ośrodkiem sportów zimowych ( głównie biegów narciarskich) na Roztoczu jest Tomaszów Lubelski, gdzie każdego roku kilkukrotnie rozgrywane są zawody. Za nami juz bieg sylwestrowy oraz bieg z okazji  ŚwiętaTrzech Króli, konkurencje biegowe przeważnie rozgrywane sa na świetnie przygotowanych trasach Siwej Doliny, znam to wyjątkowej urody miejsce.

Z uwagi na małą ilość śniegu odwołane zostały natomiast zawody o Puchar Ziemi Zamojskiej i Memoriał Mariana Cecha w Komarowie, które nie miały także szczęścia w poprzednich latach, np w roku ubiegłym trzeba było przekładać datę tego sportowego wydarzenia, a przyczyna była taka sama jak w roku bieżącym. O Puchar Ziemi Zamojskiej zamierza rywalizować  w różnych kategoriach wiekowych poczynając od najmłodszych, ponad sto osób. Miejmy zatem nadzieję, że impreza w Komarowie odbędzie się w innym terminie . Ach załozyć narty i pobiec sobie przez leśne odstępy, to jest to co bardzo lubię . Zwiedzanie Roztocza na biegówkach także może stanowic dużą atrakcję .

bieg sylwestroy

Zdjęcia z zawodów narciarskih organizowanych w Tomaszowie Lubelskim (ze strony lozn.org.pl).

Trasy w Siwej Dolinie są doskonale przygotowane oraz co ważne bezpłatne, jest tam wystarczająco dużo śniegu, często pracują ratraki, trasy są szerokie, wygodne, a wieczorem oświetlone. W Tomaszowie możemy doświadczyć jakże przyjemnej jazdy na nartach na  szlakach o różnym stopniu trudności w zależności od zdolności, wieku narciarzy.

Wigilia na Rynku Wielkim 21 XII 2014r.

z choinką

Zdjęcie Zamość Rynek Wielki

Tradycyjne spotkanie wigilijne dla mieszkańców Zamościa odbędzie się jutro ( 21 grudnia) na  Rynku Wielkim. Wigilia rozpocznie się o godzinie 16.00, modlitwą prowadzoną przez biskupa diecezji zamojsko-lubaczowskiej Mariana Rojka, zaplanowano także koncert kolęd w wykonaniu Zespołu Pieśni i Tańca „Zamojszczyzna„,  jak również wspólne dzielenie się opłatkiem. Podczas spotkania zamojscy harcerze przekażą mieszkańcom miasta Betlejemskie Światło Pokoju. Zgromadzeni na rynku będą mogli złożyć życzenia, w tym księdzu biskupowi, księżom czy nowemu prezydentowi miasta. Spotkanie poprowadzą Janusz Kawałko i Łukasz Kot.

Nie zabraknie także czegoś dla ciała, bedziemy mogli spróbować potraw przygotowanych przez zamojskich retauratorów, cukierników czy piekarzy J
Jak zawsze  wspólnej wigilii przyświeca hasło „Bądźmy wszyscy razem”.Jest to bardzo istatne bo na wigili pojawią się osoby, któe często święta spędzają samotenie a tu na rynku mają okazję do wspólnego świetowania. Przygotowaniem wieczerzy wigilijnej zajmie się jedenaście restauracji, po pięć cukierni i  piekarni. Na stołach znajdą się tradycyjne dania wigilijne: barszcz czerwony, pierogi z kapustą, i grzybami, kapusta z grochem, paszteciki, pieczywo i ciastka – zapowiada Małgorzata Czerniak z Corner Pubu

Jeszcze przed  wigilią mieszkańców będzie miał miejsce kiermasz ozdób świątecznych, który rozpocznie się już o godzinie 14.00. W ramach kiermaszu zaplanowano prezentację szopek zamojskich oraz koncert kolęd w wykonaniu Chóru Ziemi Zamojskiej „Contra”, grupy teatralnej „Bez maski” z Mokrego oraz uczniów Zespołu Szkół Społecznych im. Unii Europejskiej w Zamościu.

Atrakcją  jest to, że w ten niezwykły dzień w zamojskiej szopce zamieszkają prawdziwe osiołki, które wypożyczy Piotr Łachno.  Warto wybrać się na ta wspólną wigilę, organizatorzy zapraszają.