{"id":3572,"date":"2015-01-29T13:42:43","date_gmt":"2015-01-29T13:42:43","guid":{"rendered":"http:\/\/przewodnikzamosc.pl\/?p=3572"},"modified":"2015-01-29T13:42:43","modified_gmt":"2015-01-29T13:42:43","slug":"jan-zamoyski-i-wybor-krola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/?p=3572","title":{"rendered":"Jan Zamoyski i wyb\u00f3r kr\u00f3la"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\n<a href=\"http:\/\/przewodnikzamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/220px-Jan_Zamoyski_Hetman.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3573\" src=\"http:\/\/przewodnikzamosc.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/220px-Jan_Zamoyski_Hetman.jpg\" alt=\"220px-Jan_Zamoyski_Hetman\" width=\"220\" height=\"275\" \/><\/a>Formalnie zasada wyboru kr\u00f3la drog\u0105 <strong>elekcji viritim,<\/strong> pochodzi jeszcze \u00a0z czas\u00f3w Jagiellon\u00f3w, a po \u015bmierci ostatniego Jagiellona akta dotycz\u0105ce tego tematu odnalaz\u0142 nie kto inny jak doskona\u0142y jurysta jak r\u00f3wnie\u017c archiwista Zygmunta Augusta &#8211; <strong>Jan Zamoyski<\/strong> i odnalaz\u0142 on zapis z roku 1436 -gdzie czarno na bia\u0142ym sta\u0142o, i\u017c w Rzeczypospolitej monarch\u0119 wybierano przez elekcj\u0119 a nie w drodze dziedziczenia&#8221;.\u00a0W 1501 na sejmie zdecydowano ,\u017ce to senat mia\u0142 wybiera\u0107 kr\u00f3la ,natomiast w\u00a0roku w 1538 roku ustalono ,\u017ce ka\u017cdy szlachcic mia\u0142 prawo do uczestnictwa w\u00a0wyborze kr\u00f3la czyli w\u0142a\u015bnie przez Elekcj\u0119 Viritim, rozbie\u017cne jak widzimy\u00a0propozycje.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\nPo \u015bmierci Zygmunta Augusta, na pocz\u0105tku lipca 1572 roku rozgorza\u0142a \u201ewojna\u201d pomi\u0119dzy magnateri\u0105 a szlacht\u0105 , protestantami a katolikami, w wirtej \u00a0walki rzuci\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Zamoyski, gdy\u017c zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 ,\u017ce zwyci\u0119zcy b\u0119d\u0105 decydowa\u0107 o sposobie elekcji.\u00a0Pocz\u0105tkowo w przewadze by\u0142a magnateria , Piotr Zborowski ( protestant) wojewoda sandomierski wyst\u0105pi\u0142 z uniwersa\u0142\u0119m, propozycj\u0105 elekcji jednomy\u015blnie . Nied\u0142ugo po\u017aniej kasztelan lubelski Stanis\u0142aw S\u0142upecki oraz kasztelan wojnicki Jan T\u0119czy\u0144ski wydali uniwersa\u0142 , kt\u00f3ry wydatnie ogranicza\u0142 prawa szlachty \u2013 mia\u0142a by\u0107 Ona reprezentowana przez magnat\u00f3w na sejmie.\u00a0Starosta be\u0142ski (Zamoyski) by\u0142 zatrwo\u017cony ,\u017ce magnateria zamierza odebra\u0107 uprawnienia \u00a0szlachcie \u2013 dostrzeg\u0142 ch\u0119\u0107 sk\u0142\u00f3cenia szlachty przez Senat. By\u0142 wyra\u017anie nieufny<br \/>\nwobec magnaterii , podobnie my\u015bla\u0142a szlachta . Niech\u0119\u0107 wywodzi\u0142a si\u0119 \u00a0jeszcze z czas\u00f3w Kr\u00f3lowej Bony , kt\u00f3ra nie wierzy\u0142a , \u017ce szlachta jest szczerze oddana Ojczy\u017anie ( a wi\u0119kszo\u015b\u0107 rycerzy rzeczywi\u015bcie by\u0142a jej oddana) i wykonywa\u0142a szereg posuni\u0119\u0107 (gierki , intrygi itp.) , licz\u0105c na chciwo\u015b\u0107 , sprzedajno\u015b\u0107 Magnat\u00f3w , cho\u0107 nie tylko &#8211; by wyniku tych dzia\u0142a\u0144 znale\u017a\u0107 poparcie w Senacie \u2013 a wiadomo &#8211; kto szuka ten znajduje ,czy\u017c tak trudno o zdrajc\u00f3w za pieni\u0105dze ?\u00a0Wracaj\u0105c do sposobu wyboru monarchy &#8211; na Sejmiku w Krasnymstawie w drugiej po\u0142owie lipca 1572r., \u00a0pod wodz\u0105 starosty be\u0142skiego Jana Zamoyskiego obalono propozycje magnat\u00f3w, czyli \u00a0reprezentacji \u2013 dlatego \u017ceby nikt nie czu\u0142 sie pokrzywdzony \u2013 usuni\u0119ty od g\u0142osowania \u2013 wprowadza\u0142 wtedy g\u0142osowanie wi\u0119ksz\u0105\u015b\u0107i\u01052\/3 albo \u00be jak ju\u017c pisa\u0142em.\u00a0Na pocz\u0105tku stycznia 1573 na sejmie konwokacyjnym Zamoyski przeforsowa\u0142 Elekcj\u0119 Viritim. Starosta be\u0142ski replikowa\u0142 magantom \u2013 \u201e<strong> Kto w wojnie \u017cycie daje za <\/strong><strong>Ojczyzn\u0119 ,ten niech daje i g\u0142os na elekcji \u201e<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Formalnie zasada wyboru kr\u00f3la drog\u0105 elekcji viritim, pochodzi jeszcze \u00a0z czas\u00f3w Jagiellon\u00f3w, a po \u015bmierci ostatniego Jagiellona akta dotycz\u0105ce tego tematu odnalaz\u0142 nie kto inny jak doskona\u0142y jurysta jak r\u00f3wnie\u017c archiwista Zygmunta Augusta &#8211; Jan Zamoyski i odnalaz\u0142 on zapis z roku 1436 -gdzie czarno na bia\u0142ym sta\u0142o, i\u017c w Rzeczypospolitej monarch\u0119 wybierano przez elekcj\u0119 a nie w drodze dziedziczenia&#8221;.\u00a0W 1501 na sejmie zdecydowano ,\u017ce to senat mia\u0142 wybiera\u0107 kr\u00f3la ,natomiast w\u00a0roku w 1538 roku ustalono ,\u017ce ka\u017cdy szlachcic mia\u0142 prawo do uczestnictwa w\u00a0wyborze kr\u00f3la czyli w\u0142a\u015bnie przez Elekcj\u0119 Viritim, rozbie\u017cne jak widzimy\u00a0propozycje. Po \u015bmierci Zygmunta Augusta, na pocz\u0105tku lipca 1572 roku rozgorza\u0142a \u201ewojna\u201d pomi\u0119dzy magnateri\u0105 a szlacht\u0105 , protestantami [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[770,738],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3572"}],"collection":[{"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3574,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3572\/revisions\/3574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}