{"id":4663,"date":"2017-12-29T09:27:46","date_gmt":"2017-12-29T09:27:46","guid":{"rendered":"http:\/\/przewodnikzamosc.pl\/?p=4663"},"modified":"2018-01-08T11:51:31","modified_gmt":"2018-01-08T11:51:31","slug":"75-rocznica-pacyfikacji-bialowoli-i-rachodoszcz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/?p=4663","title":{"rendered":"75 rocznica pacyfikacji Bia\u0142owoli i Rachodoszcz"},"content":{"rendered":"

W ramach realizowanego przez Niemc\u00f3w generalnego planu \u00a0wschodniego \u00a0 dosz\u0142o do pacyfikacji kilkuset zamojskich wsi i wysiedlenia ponad 100 tysi\u0119cy ludzi. 75 lat temu – 29 grudnia 1942 \u00a0mia\u0142a miejsce pacyfikacja Bia\u0142owoli i Rachodoszcz, wsi po\u0142o\u017conych w pobli\u017cu Zamo\u015bcia.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W miejscowo\u015bciach tych pr\u0119\u017cnie dzia\u0142a\u0142y oddzia\u0142y Armii Krajowej jak r\u00f3wnie\u017c Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich, partyzantom pomaga\u0142a miejscowa ludno\u015b\u0107. W odwecie za akcje partyzant\u00f3w przeciwko nasiedlonym do polskich wsi Niemcom i folksdojczom oraz \u00a0udzielan\u0105 partyzantom pomoc dosz\u0142o do pacyfikacji Bia\u0142owoli, gdzie \u00a0Niemcy zamordowali ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu mieszka\u0144c\u00f3w tej wsi. Relacja \u015bwiadka \u201eW czasie pacyfikacji, na boisku szkolnym, zosta\u0142 zamordowany m\u00f3j ojciec, siostra z m\u0119\u017cem i tr\u00f3jka dzieci \u2013 najm\u0142odsze mia\u0142o 8 miesi\u0119cy. Gdy mordercy odjechali do Zamo\u015bcia, poszed\u0142em do zabitych i zobaczy\u0142em w\u015br\u00f3d stosu trup\u00f3w moj\u0105 siostr\u0119, trzyma\u0142a w ramionach martwe niemowl\u0119, a obok niej le\u017ca\u0142y pozosta\u0142e dzieci. Przebieg pacyfikacji by\u0142 straszny. Bardzo wcze\u015bnie rano Bia\u0142owola zosta\u0142a otoczona \u015bcis\u0142ym kordonem \u017co\u0142nierzy. Specjalne patrole chodzi\u0142y po wsi i sp\u0119dza\u0142y mieszka\u0144c\u00f3w do szko\u0142y. Tam odbywa\u0142a si\u0119 selekcja. Wybranych wprowadzano rodzinami lub pi\u0105tkami na boisko szkolne i na oczach pozosta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w zabijano seriami z karabin\u00f3w maszynowych. W razie potrzeby dobijano strza\u0142em w g\u0142ow\u0119\u201d relacja \u015bwiadka zbrodni. Stryj mojej zony ze Zw\u00f3dnego, kt\u00f3rego ojciec pochodzi\u0142 z\u00a0Bia\u0142owoli k. Zamo\u015bcia<\/strong> opowiada\u0142 mi jak kuzynka wraz ze swoj\u0105 kole\u017cank\u0105 ucieka\u0142a przed pacyfikacj\u0105\u00a0tej\u017ce miejscowo\u015bci. W pewnym momencie zostali dostrze\u017ceni przez Niemc\u00f3w, wydawa\u0142o im si\u0119, \u017ce s\u0105 ju\u017c w do\u015b\u0107 du\u017cej odleg\u0142o\u015bci i zdo\u0142aj\u0105 umkn\u0105\u0107, jednak kule dosi\u0119g\u0142y serca kuzynki, kole\u017canka mia\u0142a wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia i p\u00f3\u017aniej opowiedzia\u0142a t\u0105 histori\u0119. Stryj do dzi\u015b ma zdj\u0119cie tej 16 \u2013 letniej\u00a0 dziewczyny zrobione niewiele miesi\u0119cy\u00a0przed jej \u015bmierci\u0105.<\/p>\n

Tego dnia Niemcy wkroczyli r\u00f3wnie\u017c do s\u0105siedniej wsi Rachodoszcze i dokonali drugiej ju\u017c pacyfikacji tej miejscowo\u015bci. Niemcy posiadali informacje o silnym ruchu oporu dzia\u0142aj\u0105cym w Rachodoszczach i okolicy. \u0106wiczenia cz\u0119sto odbywa\u0142y si\u0119 w miejscowym m\u0142ynie, gdzie te\u017c po spaleniu domu mieszka\u0142 komendant Armii Krajowej plac\u00f3wki w Rachodoszczach stryj Stanis\u0142aw Malicki ps „Listek”.<\/strong>\u00a0W tym murowanym m\u0142ynie organizowano \u0107wiczenia, opracowywano plany nowych akcji \u00a0a tak\u017ce w \u00a0wyg\u0142uszonej m\u0142y\u0144skiej piwnicy uczono m\u0142odych \u017co\u0142nierzy strzela\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

M\u0142yn w Rachodoszczach<\/em><\/p>\n

Oto relacja\u00a0Stanis\u0142awa Szewczuka ps. „Kmicic”<\/strong>,\u00a0wsp\u00f3\u0142autora ksi\u0105\u017cki „Zarys historii wsi Rachodoszcze”<\/strong> i uczestnika wydarze\u0144- sprzed dok\u0142adnie 75 lat, czyli dzia\u0142o si\u0119 to 29 grudnia 1942 roku. \u00a0„S\u0142ysza\u0142em prawie dok\u0142adnie wszystko to co si\u0119 dzia\u0142o ( z kryj\u00f3wki usytuowanej w stodole) w domu s\u0105siada J\u00f3zefa Teterycza po wej\u015bciu Niemc\u00f3w do mieszkania, a wi\u0119c p\u0142acz kobiet i wrzaski nieproszonych go\u015bci. Dzieli\u0142a mnie odleg\u0142o\u015b\u0107 kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w. Niemcy ci mieli ju\u017c na sumieniu udzia\u0142 w wymordowaniu, mieszka\u0144c\u00f3w Bia\u0142owoli, byli pijani(…) \u00a0Le\u017c\u0119 w bezruchu i s\u0142ysz\u0119 – opr\u00f3cz przyspieszonego rytmu mojego serca – jakie\u015b\u00a0niesamowite o\u017cywienie w domu Franciszka Teterycza za go\u015bci\u0144cem, S\u0142ysz\u0119 g\u0142osy nietypowe, b\u0142agalne, s\u0142ysz\u0119 p\u0142acz kobiecy a nade wszystko wrzaski oprawc\u00f3w spod znaku swastyki „los.los”. W pewnym momencie te wszystkie odg\u0142osy tragedii ludzkiej wyra\u017cone po raz ostatni zag\u0142uszone zosta\u0142y seriami z karabin\u00f3w maszynowych (…) Oprawcy niemieccy \u00a0po wymordowaniu kilkunastu \u00a0os\u00f3b wracaj\u0105c do go\u015bci\u0144ca a nast\u0119pnie pod figur\u0119 sk\u0105d mieli wyruszy\u0107 do Zamo\u015bcia, strza\u0142em w skro\u0144 pozbawili \u017cycia rannego, m\u0142odego, zdolnego uczciwego Polaka i \u017co\u0142nierza Armii Krajowej – dokumentuj\u0105c tym samym sw\u00f3j barbarzy\u0144ski i bandycki stosunek do innego cz\u0142owieka”.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Inna relacja o pacyfikacji Rachodoszcz Paw\u0142a Kawa\u0142ko ps. Bieg\u0142y<\/strong>” : widz\u0105c zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 Niemc\u00f3w siostra Katarzyna i kuzynka Genowefa Konopka ukry\u0142y si\u0119 na piecu. Ciotka Agnieszka \u0141apa z d. Kawa\u0142ko zamieszka\u0142a w Borku – Bia\u0142owola ukry\u0142a si\u0119 pod sofk\u0105. Matka Paulina pozostawa\u0142a w kuchni. Wchodz\u0105 esesmani. Jeden pyta po polsku ” gdzie ch\u0142opy” ?. Drugi repetuje pistolet i strzela do matki. Pierwszy esesman wyci\u0105ga ciotk\u0119 za nogi spod sofy i mimo pr\u00f3\u015bb strzela jej w g\u0142ow\u0119. Jeden z morderc\u00f3w zbli\u017ca si\u0119 do pieca – gdzie skry\u0142y si\u0119 siostra i kuzynka. Z pieca zeskakuje na \u017candarma …kot. \u017bandarm si\u0119 cofn\u0105\u0142. Tak B\u00f3g ocali\u0142 te dwie dziewczyny, W tym czasie przechodzi\u0142a sadem Maria Flaga i tam zosta\u0142a zabita”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ramach realizowanego przez Niemc\u00f3w generalnego planu \u00a0wschodniego \u00a0 dosz\u0142o do pacyfikacji kilkuset zamojskich wsi i wysiedlenia ponad 100 tysi\u0119cy ludzi. 75 lat temu – 29 grudnia 1942 \u00a0mia\u0142a miejsce pacyfikacja Bia\u0142owoli i Rachodoszcz, wsi po\u0142o\u017conych w pobli\u017cu Zamo\u015bcia. W miejscowo\u015bciach tych pr\u0119\u017cnie dzia\u0142a\u0142y oddzia\u0142y Armii Krajowej jak r\u00f3wnie\u017c Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich, partyzantom pomaga\u0142a miejscowa ludno\u015b\u0107. W odwecie za akcje partyzant\u00f3w przeciwko nasiedlonym do polskich wsi Niemcom i folksdojczom oraz \u00a0udzielan\u0105 partyzantom pomoc dosz\u0142o do pacyfikacji Bia\u0142owoli, gdzie \u00a0Niemcy zamordowali ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu mieszka\u0144c\u00f3w tej wsi. Relacja \u015bwiadka \u201eW czasie pacyfikacji, na boisku szkolnym, zosta\u0142 zamordowany m\u00f3j ojciec, siostra z m\u0119\u017cem i tr\u00f3jka dzieci \u2013 najm\u0142odsze mia\u0142o 8 miesi\u0119cy. Gdy mordercy odjechali […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[14,23],"tags":[942,941,154],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4663"}],"collection":[{"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4663"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4700,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4663\/revisions\/4700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikzamosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}