Początki Biblioteki Ordynacji Zamojskiej sięgają czasów Jana Zamoyskego, który utworzył w Zamościu przy Akademii wspaniałą drukarnię, żeby rozsyłać dzieła, a także by rosła jego sława, po całym świecie. Przy drukarni funkcjonowała wspólnota uczonych, a wśród jego współpracowników byli najlepsi. Jan Sariusz sprowadzał nie tylko książki, ale także rękopisy, głównie greckie, a także łacińskie. W swoich zbiorach hetman.posiadał także zbiory Zygmunta Augusta, wśród nich np. „Żywoty arcybiskupów gnieznieńskich” Jana Długosza. Gdyby przetrwały do naszych czasów z pewnością byłaby to wielka atrakcje Zamościa.

Następnie na początku XIX wieku XII Ordynat Stanisław Kostka Zamoyski przeniósł Bibiotekę do pałacu Blękitnego w Warszawie. Pałac ten zamieszkały byl wczesniej przez jego teściów XII Ordynata Adama Kazimierza i Izabellę Czartoryskich. Później do tego palacu wprowadzili się hrabia Stanisław Zamoyski wraz ze swą, piękną żoną księżniczką Zofią. Wiecej o księżniczce Zofii w innych artykułach na stronie, np.: https://przewodnikzamosc.pl/?p=1902

Zamoyscy dbali i powiększyli zbiory biblioteki az do czasów II wojny światowej. W Pałacu Blękitnym najdowały się także zbioru jego ojca Andrzeja i brata Aleksandra. XI Ordynat na Zamościu przechowywał ( zanim trafiły one do Warszawy) dzieła literackie w dwóch pokojach starej. modrzewiowej willi w Zwierzyńcu. W Pałacu znajdowały się także zbiory XII Orfynata, Stanisława Kostki. Wśród nich było np. dzieło Rafaela Santi, jak również Bartolome Murillo „Św. Józef z Dzieciątkiem Jezus”. W Muzeum Zamojskim w Zamościu prezentowany jest obecnie inny obraz Murillo „Święta Rodzina”
Znaczne straty Biblioteka poniosła podczas pożaru pałacu w czasie niemieckiego bombardowania we wrześniu 1939 r. .Następnie, 82 lata temu, po podpaleniu przez Niemców, w czasie Powstania Warszawskiego biblioteka Ordynacji uległa niemal całkowitemu zniszczeniu.

Niemcy wiele cennych dzieł ukradli, zrabowali także lub zaginęły cenne kolekcje: medali, monet, militariów, rzeźby, szkła i ceramiki, porcelany, oraz licząca 400 obrazów i miniatur kolekcja malarstwa. Zniszczeniu uległy pieczołowicie gromadzone przez wieki pamiątki rodzinne i historyczne.
Z całego księgozbioru uratowało się ok. 1800 woluminów.

Ostatni ordynat Jan Tomasz Zamoyski ( na zdjęciu) przekazał po II wojnie światowej ocalały fragment Biblioteki w wieczysty depozyt Bibliotece Narodowej. Więcej w komentarzu lub podczas zwiedzania Zamościa tel do przewodnika 509 338 939




























