Działania odwetowe Partyzantów podczas pacyfikacji Zamojszczyzny

W czasie drugiej wojny światowej, w drugiej połowie listopadzie 1942 roku Niemcy rozpoczęli realizację planu wysiedlenia ludności  Zamojszczyzny. W odwecie  żołnierze Armii Krajowej oraz Batalionów Chłopskich przeprowadzali  wiele akcji dywersyjnych : wysadzali w powietrze tory kolejowe i mosty, blokowali drogi, podpalali magazyny z zaopatrzeniem, jak również atakowali niemieckie oddziały wojskowe czy gestapo , które zapuszczały się w lasy Roztocza. Polski ruch oporu występował też przeciwko niemieckim kolonistom, którzy zamieszkali wioski – po ich opuszczeniu przez prawowitych mieszkańców. Oto jedna z przeprowadzonych przez Partyzantów akcji. W dniu 10/11 grudnia 1942 roku partyzanci otoczyli wieś Nawóz w powiecie zamojskim a następnie – podobnie jak to czynili Niemcy  -wypędzili kolonistów z zajmowanych domów i pogonili ich pieszo do pobliskiego lasu. Tam ludność niemiecka przechodziła głębokim wąwozem, na którego szczycie stali żołnierze podziemia z karabinem maszynowym. Okazało się, że Niemcy spokojnie przeszli dolinką na dnie jaru i nikt do nich nie strzelał. Po przeprowadzonym przez dowództwo dochodzeniu okazało się, że żołnierze polskiego ruchu oporu  nie byli w stanie użyć broni przeciw niemieckim kobietom i dzieciom . W tym miejscu należy zauważyć, że Niemcy nie mieli takich skrupułów, wielokrotnie już na miejscu – w trakcie pacyfikacji danej zamojskiej wsi – zabijali tych słabszych: np osoby starsze czy dzieci.
9 pułk Armii Krajowej Ziemi Zamojskiej. Oddział majora Hieronima Dekutowskiego „Zapory” od lewej: NN, Bolesław Polakowski „Wiarus”, Jan Jasina „Orzełek”, Bogusław Lepionko „Sztorm”, Jan Lepionko „Łasica”, Stefan Pańczyk „Sęp”, ze strony http://bc.wbp.lublin.pl/
Zapraszam na spotkanie w Zamościu na Rotundzie w dniu 18 listopada 2017 r o. godz 12 tej z okazji 75 rocznicy wysiedleń Zamojszczyzny, szczegóły poniżej :   https://www.facebook.com/events/126493198021201/

Wolna Rzeczpospolita – Partyzanci w zamojskich lasach

W czasie II wojny światowej w zamojskich lasach walczyło wiele oddziałów Armii Krajowej . W rejonie Radecznicy, Zwierzyńca, Szczebrzeszyna stacjonowały wojska partyzanckie pod dowództwem majora Tadeusza Kuncewicza ps. „Podkowa” . Żołnierze mieszkali w szałasach z gałęzi splątanych sznurkami, tylko namioty dowódców wykonane były także z użyciem z płótna, nocowali w swoich codziennych ubraniach na „materacach” z liści,, Na te tereny – przynajmniej częściowo kontrolowane przez Armię Krajową – Niemcy obawiali się wyprawiać, a miejscowi mieszkańcy określali je mianem „Wolnej Rzeczpospolitej”. Codziennie rano żołnierze modlili się śpiewając  – „Kiedy ranne wstają zorze” , przed pójściem spać przez lasy niosły się słowa pieśni „Wszystkie nasze dzienne sprawy…”.

Armia Krajowa broniła na miarę swoich możliwość mieszkańców Zamojszczyzny przed wysiedleniami,  informowała o zamierzonej  pacyfikacji danej miejscowości, pomagała w ucieczkach z obozów przesiedleńczych w Zamościu i Zwierzyńcu, W  okolicznych lasach dochodziło do licznym bitew, potyczek i akcji wymierzonych przeciwko gestapo, żandarmerii czy osiedleńcom niemieckim.

zdjęcie: szczebrzeszyn,info

Bardzo znaną akcją było wkroczenie przez Partyzantów w lipcu 1944 r. – jeszcze przed Armią Czerwoną – do Szczebrzeszyna . Żołnierze byli  entuzjastycznie witani, na ratuszu powiewała biało-czerwona flaga, dzieci rzucały kwiaty pod nogi, a dziewczęta nie szczędziły dzielnym wojakom całusów – panowała powszechna radość ! . Oczywiście  znacznie więcej opowiadamy podczas wycieczek po Zamościu i Roztoczu https://przewodnikzamosc.pl/?page_id=1129 , na które serdecznie zapraszam

 

Rotunda – Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny

Dziś jest także dzień Pamięci tych, którzy odeszli, podczas wspólnego zwiedzania Zamościa odwiedzamy także Rotundę – Mauzoleum Martyrologii Zamojszczyzny.

Podczas II wojny światowej Niemcy stworzyli tu przejściowy obóz dla Polaków : inteligencji, ludzi związanych z ruchem oporu. Później, w roku 1942, obiekt ten stanowił także miejsce licznych, masowych egzekucji, Od listopada 1942 r. do sierpnia 1943 r. Rotunda pełniła funkcję obozu przesiedleńczego dla Polaków wysiedlanych z okolic Zamościa, Tomaszowa, Biłgoraja i Hrubieszowa

Oblicza się, że w latach 1940-1944 przez więzienie przeszło ok. 50 tys. ludzi. Znajdują się tutaj również groby ponad 45 tysięcy żołnierzy oraz partyzantów poległych w czasie okupacji niemieckiej na Ziemi Zamojskiej.

W tej dawnej działobitni znajdują się także Cele – Kaplice pamięci różnych grup , na przykład Sybiraków, Wołyniaków, Nauczycieli, Harcerzy. Szczególne miejsce to Kaplica Pamięci Dzieci Zamojszczyzny, która przypomina o wielkiej tragedii wielu tysięcy Dzieci zamordowanych i wywiezionych do Niemiec w czasie wojny

Tadeusz Kościuszko i Zamoyscy

Dzisiaj odwiedziliśmy wraz z czwartą klasą Szkoły Podstawowej w Suchowoli k. Zamościa Rotundę – Miejsce Pamięci z czasów II wojny światowej, katedrę – naszą wspaniałą renesansową świątynie,  spacerowaliśmy w zamojskim parku, zatrzymaliśmy się na Rynku Wielkim, weszliśmy do Ratusza oraz Manufaktury Słodyczy, byliśmy także na Rynku Solnym i Wodnym . Przewodnik po Zamościu zaprasza także innych uczniów jak również dorosłych na jesienne czy zimowe wycieczki.

Patronem szkoły w Suchowoli jest Tadeusz Kościuszko – a kilka dni temu minęła właśnie 200 rocznica jego śmierci. Warto w tej sytuacji zauważyć, że narzeczoną Naczelnika była córka kanclerza i dziesiątego Ordynata  Andrzeja Zamoyskiego i Konstancji z Czartoryskich Zamoyskiej – Anna . Mimo odwzajemnionej miłości oraz  wielkich starań Tadeusza Kościuszki  ksiądz Stanisław Staszic – nauczyciel i opiekun dzieci Zamoyskich a także jeden z ostatnich profesorów Akademii Zamoyskiej – odradził to małżeństwo i wskazał, że lepszym kandydatem dla Anny Zamoyskiej będzie bogaty książę Aleksander Sapieha niż „ubogi i bezrobotny generał ” – Kościuszko .

Kościuszko był ponad dwieście lat temu osobą powszechnie znaną na całym świecie .

Kościuszko pod Racławicami Wojciecha Kossaka.

W czasie wyprawy do Ameryki Kościuszko poznał jednego z autorów deklaracji niepodległości USA i  trzeciego prezydenta Thomasa Jeffersona, który bardzo sobie Polaka cenił. Nazwał go „najczystszym synem wolności. W całych Stanach Zjednoczonych więcej pomników ma chyba tylko Jerzy Waszyngton.

Juliusz Verne umieścił jego portret w „Nautilusie” kapitana Nemo, Napoleon nazwał go „bohaterem północy”, Lord Byron napisał, że na dźwięk jego imienia drżą tyrani, a Casanova w swoich pamiętnikach uznał go za nieśmiertelnego.

26 X 1927 r czyli równo- 90 lat temu sprowadzono do Warszawy serce zwycięzcy spod Racławic, które umieszczone zostało na Zamku Królewskim, gdzie znajduje się do dziś. Na Starym Mieście w Zamościu, niedaleko Rynku Wodnego znajduje się ulica Tadeusza Kościuszki.

Dożynki 2017

Dożynki to czas szczególny, czas dziękowania Panu Bogu za plony ziemi, za ziarno na chleb, oraz prośba o dalsze błogosławieństwo, to także czas podziękowań dla rolników za trud włożonej pracy.
Dożynki obchodzono w Polsce już od XVI, kiedy na naszych ziemiach rozwinęła się gospodarka folwarczno- dworska, także w dobrach Ordynackich kanclerza Jana Zamoyskiego.
Była to zabawa, smaczne potrawy i świetne napoje oraz staropolskie tańce, w nagrodę za dobrze wykonaną pracę przy żniwach i zebrane plony. Przechodzimy do czasów współczesnych. Składane dziś u stóp ołtarza wieńce, to prawdziwe dzieła sztuki, niczym rzeźby czy piękne obrazy. Podobnie będzie dzisiaj w Wieprzcu , warto przybyć. Przewidziano także wiele atrakcji zarówno dla dzieci jak i dla dorosłych.

Radiowa Trójka – Zagadkowa Niedziela – Przewodnik Zamość

Dnia 6 sierpnia, godz. 8 -10, w  audycji programu Trzeciego  Polskiego Radia  „Zagadkowa niedziela „ tematem wiodącym będzie nasze, piękne miasto Zamość i pobliska, cudowna kraina Roztocze. Posłuchamy co mają do powiedzenia najmniejsi mieszkańcy idealnego miasta, dzieci zaprezentują piękne wiersze  W programie wystąpi także Przewodnik Zamość .

Audycja nadawana będzie na żywo z Rynku Wodnego – sprzed dawnego klasztoru i kościoła Sióstr Klarysek ( obecnie Szkoła Muzyczna) w Zamościu, warto się wybrać jutro rano na Stare Miasto,

Zdjęcia – Rynek Wodny i Program Trzeci Polskiego Radia

 

Wakacje – Zwiedzanie Zamościa i Roztocza z przewodnikiem

Z uwagi na trwające wakacje  Zamość odwiedza wielu gości zarówno z pobliskich miejsc jak i odległych miast. W ciągu ostatnich lat wyremontowano wiele wspaniałych zabytków, którymi zachwycają się przybyli do miasta turyści. Serdecznie zapraszam na wycieczki po Zamojskiej Ziemi.

W idealnym Mieście zobaczymy wspaniałe kamienice renesansowe, starą Akademię czy wzniosłe mury obronne wraz z bastionami, wejdziemy do środka Nadszańca.

 Pójdziemy na Rotundę i posłuchamy opowieści o tragicznych czasach II wojny światowej , Pacyfikacji oraz Dzieciach Zamojszczyzny . Wejdziemy do naszej, pięknej katedry, z która  wiąże się wiele niezwykłych opowieści o Świętych: Tomaszu, Antonim, Janie Kante, Mikołaju czy Annie. Pójdziemy śladami hetmana Jana Zamoyskiego, będziemy w kaplicy gdzie znajduje się jego tablica nagrobna, zobaczymy portret kanclerza, przeczytamy odezwy , które pozostawił dla potomnych .. Więcej informacji o zwiedzaniu Zamościa z przewodnikiem znajduje się na stronie – https://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746  

Zarówno grupy małe, rodzinne jak i bardzo duże zapraszam również na zwiedzanie Roztocza. Warto zobaczyć: Krasnobród – Kapliczkę Objawień oraz Sanktuarium Matki Bożej, ufundowane przez królową Marysieńkę,Zwierzyniec – piękny kościół na wodzie, stary browar Zamoyskich czy ostoje dzikich koni, Rezerwat nad Tanwią z urokliwymi wodospadami oraz inne piękne miejsca. Z zieloną krainą, zalesionych wzgórz i czystych rzek w okolicach Zamościa wiąże się wiele niezwykłych opowieści, legend i ciekawostek , które poznamy podczas wspólnych wycieczek z przewodnikiem, szczegółyhttps://przewodnikzamosc.pl/?page_id=1129 

Podczas zwiedzania Zamościa i Okolic także od turystów można usłyszeć wiele interesujących opowieści . Ostatnio przyjechała pielgrzymka ze Zgorzelca i pewna Pani przedstawiła mi niezwykłą historię . Jej teściowa w czasie wojny była łączniczką Armii Krajowej w lasach Ziemi Zamojskiej, dzielnie walczyła z Niemcami. Po wojnie jej brat wstąpił do PPR a następnie do PZPR-u. Prześladowana przez brata  wraz ze swoją siostrą była zmuszone uciekać na zachód i w okolicach Zgorzelca mieszkała aż do śmierci. Natomiast brat robił karierę komunistyczną na Zamojszczyźnie.

Zapraszam na wycieczki po Zamościu i Roztoczu.

Lipcowy powiew wolności – 25 VII 1944 r w Zamościu.

Zdjęcie przedstawia rozradowanych partyzantów oraz mieszkańców Zamościa przed schodami ratusza

Dokładnie 73 lat temu, 25 lipca 1944 do Zamościa wkroczyły oddziały …Armii Krajowej  które podczas okupacji walczyły  Niemcami  w obronie wysiedlanej ludności   Zamojszczyzny . Oddziały sowieckie przybyły do miasta  kilka godzin  później.  Była to Kompania dowodzona przez podporucznika Wacława Wnukowskiego „Kabel” oraz Edwarda Lachawca „Konrad” Odważni Partyzanci wchodziły od miejscowości Kalinowice, przez Nowe Miasto i byli witani przez  pełnych entuzjazmu – mieszkańców Hetmańskiego Grodu.

Partyzanci po przybyciu na Rynek Wielki udali się do ratusza na rozmowy z burmistrzem Antonim Wiąckiem ps. Janusz Sandomierski ( z ramienia rządu londyńskiego! ) któremu przekazali władzę. Nie wszyscy wiedzą, że 73 lata temu trwał taki piękny czas. Kilka dni później na Rotundzie miało miejsce nabożeństwo za poległych, zamordowanych ojców, braci, matki , Tu także wartę pełnili Chłopcy z AK

Szybko rozpoczęły się prześladowania naszych dzielnych chłopców z lasu. „Kabel” został zesłany na Sybir  a „Konrad”  zamordowany przez NKWD.

Warto przyjechać do Zamościa…

Po …letnim pobycie w Warszawie już od kilku lat ponownie jestem w Zamościu . Z przyjemnością mogę napisać – w idealnym mieście żyje się spokojnie, dobrze i bezpiecznie .

Każda chwila spędzona tutaj zachwyca, przynosi wiele radości. Rynek Wielki, jedyny taki w Europie, piękny, przyozdobiony renesansowymi kamienicami i barokowo-manierystycznym ratuszem. Przy dawnych murach, w stuletnim parku tak miło pójść na przechadzkę ukwieconą aleją. Wieczorem usiąść przy stoliku pod parasolką, w jednej z klimatycznych kawiarni. Potem posłuchać koncertu jazzowego podczas Jazzu na Kresach lub obejrzeć spektakl  Zamojskiego Lata Teatralnego. Tylko jedno pytanie sobie zadaje: dlaczego więcej ludzi nie wraca do Perły Renesansu ? . Może już dosyć wyjazdów za granicę , może wreszcie  warto przyjechać z ,innego miasta lub wrócić do domu z wielkiego miasta i otworzyć w na Zamojskiej Ziemi małą firmę usługową, produkcyjna, turystyczną  ( nawet dodatkowo można otrzymać dofinansowanie ) i pracować… ale też usiąść pod lipą i odpocząć nieco … Natomiast nie tylko tym którzy naprawdę nie mogą przybyć na stałe do nas polecam zwiedzanie Zamościa i Roztocza – tel 509 33 89 39.

Wycieczka szkolna do Zamościa

Zbliża się koniec roku szkolnego – serdecznie zapraszam do miasta idealnego dzieci ze szkół podstawowych, gimnazjów czy liceów. Powoli kończy się nauka, jest to dobry czas na zorganizowanie wycieczki. Zamość to wyjątkowe miasto, które przyciąga swym pięknem i  niezwykłą historią.  Stare legendy, ciekawostki z pewnością zainteresują dziecko w każdym wieku. Dowiemy się także jak wyglądała przed wiekami nauka w Zamościu, czy było łatwiej, czy może trudniej, jakie przedmioty były wykładane. Podczas wspólnego zwiedzania miasta będzie okazja aby poznać odpowiedzi na postawione w tym artykule pytania https://przewodnikzamosc.pl/?page_id=794

Proszę o kontakt – 509 33 89 39. Przed lub po zwiedzaniu można także wybrać się do zamojskiego ZOO. Nasz Ogród Zoologiczny wciąż się powiększa, ostatnio przybyły żyrafy, zebry czy hipopotamy, Lwy, tygrys czy niedźwiedzie to tylko niektóre ze wspaniałych zwierząt, które są w Zamościu już od dawna. Warto się wybrać na Zamojską Ziemię, jeśli mamy do dyspozycji cały dzień , zapraszam także na Roztocze, do Zwierzyńca, Szczebrzeszyna, starej zagrody w Guciowie czy Rezerwatu Szumy nad Tanwią.