Archiwum kategorii: Roztocze

„Ogórkiem” do Zamościa z roztoczańskiej wsi

beczki na dworcu stefanidesaKoniec lat sześćdzisiątych lub początek siedemdziesiątych, jedna z podzamojskich wsi, daleko od szosy. Autonaprawa przyjeżdza od strony Krasnobrodu wcześnie rano,  na przystanku wsiada wielu młodych ale także starszych ludzi. Najlepsze miejsce przy kierowcy zajmuje konduktor, a jesli go nie ma  bliski znajomy kierowcy. Wówczas kierowca sam sprzedawaje bilety, po kilku minutach rusza dalej, nikomu zbytnio się nie spieszy, można odnieść wrażenie, że każdy ma wystarczająco dużo czasu. Szybko zapełniają się miejsca siedzące i już na następnym przystanku dla kolejnych pasażerów pozostają tylko te stojące. Za oknami przesywają się krajobrazy Roztocza,  wesoły jelcz „ogórek” co chwilę mija jeszcze strzechą kryte chaty, wstęgi pól porosłe żytem pszenicą, lnem, zielone sady i lasy

jelcz beczka w zamościu ok

 Na kazdym siedzeniu „beczki” zmierzającej do Zamościa  toczą się rozmowy, młodzież dyskutuje o kolejnym dniu szkolnym w liceum lub zawodówce, starsi jedą do zakładu czy na rynek sprzedać coś z zebranych płodów ziemi. Starsza kobieta w  kolorowej chustce na głowie, trzyma pod nogami żywego koguta a jej sąsiadka wyrywającą się kaczkę oraz kilkadzisiąt świeżych jaj w koszyku…wszystko na handel. Jeszcze inna kumoszka powiada, że mąż został w domu i ona musi wrócać szybko po południu, zrobić obiad, także czasu nie ma zbyt wiele. Wielość tematów rozmów trudno tu wymienić.  Dziś ktoś gra na organkach, a inny  nawet zabrał harmonię, wielu pasażerów śpiewa szczególnie że dziś są wyjatkowo popularne imieniny.

   normal_dworzec-PKS-copy

Zwiedzanie Zamościa i Roztocza z przewodnikiem lub bez z okien „ogórka” obecnie nie jest możliwe, nie zachowały sie też antyczne samochowy w zamojskiej Autonaprawie, pozostało nam tylko to co na zdjęciach. Zdjęcia Archiwum Zamojskie.

Kulig w Krasnobrodzie

kulig anna zgnilecZaproszenie na kulig do Krasnobrodu lub do Suśca, najpiękniejsze roztoczańskie, zaśnieżone trasy, gorące ognisko i kiełbaski rozgrzewający napój, moc innych atrakcji… przewodnikzamosc@gmail.com

„Ciągną, ciągną sanie, góralskie koniki,
Hej, jadą w saniach panny, przy nich janosiki. / x 2
Pa pa pa pa pa pa pa ….
Coraz który krzyknie nie wiadomo na co,
Hej, echo odpowiada, bo mu za to płacą. / x 2
Pa pa pa pa pa pa pa ….

Spod kopyt lecą skry, hej lecą skry,
Zmarznięta ziemia drży, hej ziemia drży,
Dziewczyna tuli sie, hej tuli sie,
Z kopyta kulig rwie, hej kulig rwie.
Patrz gwiazdy świecą w domach, nisko na dnie,
Z kopyta kulig rwie… / x 4
Hej!!!

Pędzi, pędzi kulig niczym błyskawica,
Hej, porwali te panny prosto od Kmicica. / x 2
Pa pa pa pa pa pa pa ….
Zbójnik od Kmicica, zbójnik szarooki,
Hej, z wierzchu baranica, a pod spodem smoking. / x 2
Pa pa pa pa pa pa pa ….

 

U Babci, na roztoczańskiej wsi, przy chlebowym piecu…

pgució z prawejGuciów mniej znany gdy jest w białej szacie, a warto zwiedzać Roztocze również zimą. Wspomnę historię sprzed wielu lat. Jeździło się kiedyś do podobnej, choć innej chaty do babci aby ogrzać się przy gorącym piecu i nie tylko, któż nie miał takiej babci ?. Babcia Stasia, ciepła, radosna, uśmiechnięta opowiadała nam wierszyki, uczyła ich na pamięć, śpiewała piękne piosenki, wspominała dawne sielskie ale często trudne czasy, a w stary kaflowy piecu ogień dawał dużo radości i ciepła oraz jeszcze bardziej podnosił temperaturę. Z wypiekami na twarzy,  zasłuchani w babcine opowieści niecierpliwie czekaliśmy aż babcia wyciągnie z  chlebowego pieca pieczone pierożki z jabłkami, serem, makiem, czy wiśniami.

kapliczka guciuw

Gdy babcia przechodziła obok figurki Matki Bożej zawsze przystanęła na chwilę, pamiętała o modlitwie, czy choćby krótkim westchnieniu do Boga.

Po obiedzie był czas na sanki, albo jeszcze lepiej – na worek wypchany słomą lub sianem – o to była wielka atrakcja –  jazda w dół i szybkie podbieganie pod górę w głębokich wąwozach, zwanych debrami. Dużo dzieci, cała ferajna wspólnie bawiących się na śniegu. W tamtych czasach zimy były dłuższe, dzieci zdecydowanie więcej a i  śniegi też przykrywały płoty przez długie miesiące …to i zimowych zabaw nie brakowało. Późnym popołudniem jakże dobrze było rozgrzać się popijając herbatkę z sokiem malinowym, którą oczywiście przygotowała babcia… . Zimą także zapraszam na wycieczki po Roztoczu i Zamościu https://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746

Kulig na Roztoczu

Kulig to świetny pomysł na spędzenie wolnego czasu szczególna atrakcja dla dzieci i dla dorosłych, warto pojechać na Roztocze gdzie piękne lasy, wzgórza, rzeki a teraz wszystko pokryte białą szatą. Wydaje się się, że najlepiej jest całą rodziną z dziećmi, przyjaciólmi, bliskimi wybrać się na taką leśną przejażdzkę na saniach zaprzężonych w rącze konie. Natomiast po zakończeniiu tego nietypowego ale jakże barwnego zimowego zwiedzania Roztocza czeka na nas gorące ogniko i kiełbaski, grzane wino lub herbatka. Fot. J. Opiela.  Oczywiście w tych dniach należy uważać na zaśnieżone drzewa, oblodzone gałęzie ale w tym zakresie już organizatorzy zadbają o nasze bezpieczeństwo. Właśnie zaczyna się weekend, zimowy a dziś znowu ma padać śnieg, zatem jeszcze możemy podjąć decyzję na miłą zimową sobotę a może niedzielę lub kolejny dzień ferii.  Kto zainteresowany jest  kuligiem może l zadzwonić do mnie :-)... Piękny jest zimowy Krasnobród, Szur, Guciów, Bondyrz, Zwierzyniec, przewodnik wie bo  na własne oczy widział  w tym tygodniu 🙂    Z kopyta kulig rwie… tel 509 33 89 39

Ferie zimowe Zamość 2014

Już jutro 18 stycznia 2014 roku  rozpoczynają się ferie w Zamościu, na Zamojszczynie . Najważniejsze pytanie jakie obecnie stawiają sobie uczniowie to:  Jak ciekawie spędzić wolny czas?, co robić  żeby z chęcią wracać  ławy szkolnej?. Z mojego doświadczenia mogę podpowiedzieć, że najlepiej wolne chwile wykorzystać na aktywny wypoczynek, najlepiej na świeżym powietrzu .

Jakie sa konkretne propozycje :

ratusz z polkola

1. Osobiście  proponuje zimowe zwiedzanie Zamościa a także Roztocza ( ma padać śnieg), które zapewniam również może być bardzo klimatyczne – – szczegóły opisałem tutaj:

https://przewodnikzamosc.pl/?page_id=794

https://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746 (trasa zapewniająca ciepło)

jacnia rusza 16 I g. 16

2. Stok narciarski w Jacni gdzie ostatnio przybyło sporo sniegu i jazda na nartach, lub snowbordzie  da nam z pewnościa wiele radości http://www.jacnia.pl/

trasy biegoiwe siwa dolina 2014

3 Trasy na narty biegowe w Tomaszowie Lubelskim w pieknych warunkach zimowej – http://www.lozn.org.pl/page/45/trasy-na-narty-biegowe-biegowki-i-tor-nartorolkowy.html

 

4. Kuligi w Malowniczej Krainie Zalesionych Wzgórz czyli na Roztoczu – start w Krasnobrodzie – kontakt przewdnikzamosc@gmail.com

 

lodows

5 Poza tym Największe zimowe atrakcje w Zamościu to lodowisko przed ratuszem czynne od wczesnych godzin rannych do późnego wieczora, zawsze pełne radosnych, roześmianych łyzwiaży. Proponuję także krytą pływalnie  i oczywiście CKF Stylowy a zatem dobry fim wieczorem.

Ryszard Łapa przewodnik, nauczyciel, mistrz – wspomnienie

Ryszard Łapa i Adam Jarosz ok

Ryszard na tym zdjęciu patrzy w dal ( fot. tu Adam Jarosz dobry przewodnik)

Wspominam dziś wspaniałego Przewodnika turystycznego, autora przewodników po Zamościu i Roztoczu, nauczyciela, wiceprezesa PTTK w Zamościu Ryszarda Łapę. Od czasu gdy odszedł  – tak bardzo nagle  na niebiańskie szlaki – minie już niebawem 4 lata. Kolega Rysio był niezwykłą osobą, zupełnie bezkonfliktową,  zawsze skłonną do pokojowego rozwiązywania sporów a także całkowicie oddaną swojej pracy. Wspominam Go jako człowieka niezwykle taktownego, uśmięchniętego, życzliwego i pomocnego innym. Jako Mistrz Przewodników oprowadzał zainteresowanych turystów uliczkami  Miasta Arkad oraz po zielonych szlakach Roztocza i  z wielką pasją opowiadał niezwykle barwne historie związane z Zamojszczyzną. Bardzo dużo czasu  i energii poświęcał na naukę młodego pokolenia, jak się później okazało osób, które Go zastąpiły w wykonywaniu obowiązków.

Ryszard łapa radecznica

Ryszard  podczas jednego z naszych wyjazdów, przed Sanktuarium Świętego Antoniego w Radecznicy

Ja, także wraz z grupą miłych koleżanek i kolegów miałem przyjemność uczestniczyć  przed laty w Kursie na Przewodnika po Zamościu i Roztoczu, który – podobnie jak teraz – w styczniu się rozpoczął. Wraz z kolegą Edwardem Słoniewskim obaj zapewnili nam wiele interesujących wycieczek po Zamościu oraz wypraw do Krainy Zielonych Wzgórz gdzie my uczestnicy kursu mogliśmy ( z wielką radością ) przejmować Ich zaraźliwą pasję .

Wspominam dziś także moje ostatnie spotkanie, które miało miejsce kilka miesiecy przed śmiercią ŚP. Ryszarda – na Rynku Wielkim. Pamiętam doskonale – wspominał mi, że właśnie będzie organizowany kolejny kurs dla osób zainteresowanych nabyciem uprawnień oraz zdobyciem wiedzy, tego kursu już nie dane Mu było dokończyć.

Ryszardzie niech Pan Bóg ma Cię w Swojej Opiece !

Lwów i Zamość

zimowy lwów piekny

Dziś  przewodnik Zamość proponuje lwowski dzień, to bliskie nam miasto, przez wieki polskie, gdzie do dziś zachowało się wiele  zabytków świadczących o jego wspaniałej przeszłości. Obydwa grody, połozone niedaleko siebie  wpisane zostały na Świątową Listę Dziedzictwa Kultury Unesco.

lwów oświetlony z góry

Co jakiś czas pojawiają się na tej stronie wpisy o Lwowie, który położony jest na Roztoczu, konkretnie Rocztoczu Wschodnim, a jest to region o którym przewodnik często i z przyjemnością  pisze oraz do zwiedzania zaprasza. Głownym powodem tego artykułu są masowe demostracja i protesty, które odbywają sie na ulicach ukraińńskich miast, w tym Lwowa. Zdjęcia z demonstarcji, które przedstawiam poniżej pochodzą głównie ze strony typowy Lwów. W którym kierunku rozwiną się te wydarzenia ? czy dojdzie do ściślejszego związku z Moskwą, czy Ukraina wywalczy przyłączenie do Europy, a  może jek uważają niektórzy nasz wschodni sąsiad się podzieli.? Jeszcze jedna kwestia związana konkretnie z naszym regionem, czy jest szansa na większe otwarcie przejść granicznych prowadzących na Ukrainę ?. Gdyby to życzenie stało się faktem, do Lwowa z Zamościa dojedziemy w 2 godziny !

Lwów kasza na majdanie

Gotowanie kaszy  w wielkim kotle dla dużej grupy osób, prawdopodobnie była bardzo smaczna.

lwów śpią na ulicy

Sen w ekstremalnych zimowych warunkach, z pewnością to wielki trud włożony w walkę o przynależność Ukrainy do Europy.

Putin i dzici lukaszemno i janukowicz

Czy tu nie brakuje jeszcze naszego „dziecka” …tylko jeżeli tak, to czy nie powinien się na tej ilustracji znaleźć jeszcze jeden rodzic ?

i polskie flagi na majdanie

Polacy wspierają Sąsiadów w protestach, to zdecydowanie chrześcijańska, katolicka postawa, nie patrzymy na doznane, krzywdy, wybaczamy doznany wielki bói i w chwili potrzeby jesteśmy razem.

Pacyfikacja Zamojszczyzny (w tym dzieci)

dzici zamoszcDziś, 27 listopada przypada rocznica rozpoczęcia pacyfikacji  i wysiedlenia Zamojszczyzny. W ciągu kilku miesięcy 1942 i 1943 r. Niemcy z około 300 wsi w naszym regionie wypędzili z domów ponad 100 tys. mieszkańców, w tym ponad 30 tys. dzieci  (stanowiły one zatem jedną trzecią wysiedlanej ludności), tysiące dzieci zginęło w obozach koncentracyjnych lub wycieńczenia i chorób w czasie transportu, tysiące nie wróciło z Niemiec do swych domów – zostały poddanie zniemczeniu. Zrozpaczonym rodzicom, rodzinom pomagało wielu zaangażowanych ludzi ze Zwierzyńca i okolic, w tym Jan i Róża Zamoyscy, ale o tej historii napiszę innym razem.  Czy ten plan odnośnie zamojskich dzieci udało się naszym agresorom zrealizować?. Na podstawie ostatnich relacji można stwierdzić, że nie do końca. W ostatnich latach czytałem opowieści byłych dzieci Zamojszczyzny, wychowywanych i żyjących w Niemczech, które po kilkudziesięciu latach dowiadywały się o swojej polskiej przeszłości, jedynym ich marzeniem po poznaniu prawdy, stawało się …ujrzenie Ojczyzny ich Ojców.

Wysiedlenia na Zamojszczyźnie były częścią General Plan Ost III Rzeszy, który miał być realizowany przez 20-30 lat ( w celu stworzenia dla Niemców strefy przesiedleńczej – Lebensraum ), a opracowywany był już przed rozpoczęciem wojny. Przewidywał on wysiedlenie milionów Słowian z krajów naszej części Europy. Plany niemieckie przewidywały wypędzenie ok. 150 tys. Polaków z blisko 700 miejscowości, w pierwszym etapie realizacji planu wschodniego.

Niemcy rozpoczęli realizacje planu  27 listopada 1942 r. w Skierbieszowie i okolicznych wsiach. Wypędzanym mieszkańcom pozwolono jedynie na zabranie ze sobą najbardziej osobistych rzeczy do 30 kilogramów oraz drobnej kwoty 20 zł. Okupanci rozdzielali rodziny, które spotkał tragiczny los – do innych obozów, w inne miejsca wywożono mężczyzn, kobiety i dzieci. Oczywiście Polacy nie przyglądali się biernie tej barbarzyńskiej, niemieckiej akcji, ale o tym Przewodnik Zamość napisze  innym razem.

Propozycje na zimowy weekend – Roztocze i Zamość

zamość masz wolne

ROZTOCZE –  ZAMOŚĆ

Nasz wspólny artykuł jako propozycja zimowego wyjazu, opublikowany na stronie  http://www.maszwolne.pl/top/top10-2667

Zabytkowe Stare Miasto Zamościa wraz z pobliskim pasmem wzniesień Roztocze stanowią idealne miejsce na spędzenie interesującego zimowego weekendu. Miasto dysponuje rozwiniętą infrastrukturą turystyczną, posiada wiele obiektów noclegowych: 8 hoteli, liczne motele, pokoje gościnne, zajazdy i inne. Wybór jest szeroki więc na pewno każdy znajdzie lokum odpowiednie dla siebie.

Warto pospacerować uliczkami Starego Miasta, które nie bez znaczenia zostało wpisane na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Układ urbanistyczny miasta przetrwał do dzisiaj w stanie praktycznie nie zmienionym. Rynek Wielki wraz z Ratuszem oraz XVII wiecznymi kamieniczkami ormiańskimi tworzą niepowtarzalny klimat. W kolorowych kamienicach znajduje się Muzeum Zamojskie gdzie można poszerzyć swoją wiedzę dowiadując się wiele o dziejach miasta oraz sztuce ludowej. Interesujące są również podziemia Ratusza Zamojskiego z XIX wiecznymi oficynami. Kolejnym obowiązkowym punktem turystycznym jest Katedra z bogatym barokowym wyposażeniem oraz Muzeum Sakralne znajdujące się na przeciwko Katedry, ufundowane przez ostatniego Ordynata Jana Zamoyskiego a w nim cenne przedmioty pochodzące ze skarbca kolegiaty.

Dobrym pomysłem z którego na pewno ucieszą się dzieci to wizyta w Ogrodzie Zoologicznym gdzie na obszarze 14 hektarów hoduje się ok.1000 zwierząt. Część ogrodu zajmuje ekspozycja botaniczna, gdzie prezentowane są rośliny z różnych kontynentów. Atrakcją godną uwagi przy mroźnej aurze będzie jazda na łyżwach. Specjalnie przygotowane lodowisko pod gołym niebem tuż przed Ratuszem na pewno zapewni świetną zabawę. Gdyby się okazało, że chcielibyśmy się wygrzać to idealnym miejscem do tego będzie kryta pływalnia ze zjeżdżalnią, jacuzzi i sauną.

Aktywni turyści będą zadowoleni z licznych narciarskich tras biegowych w pobliżu Tomaszowa oraz stoku w Jacni. Przepiękne tereny Roztoczańskiego Parku Narodowego uzupełniają szlaki spacerowe. Fajną atrakcją są również często organizowane na tych terenach wycieczki na wozach konnych bądź kuligi leśnymi trasami, które na długo pozostają w pamięci. Warto zakwaterowania poszukać w tych okolicach gdzie znajdziemy wiele nowoczesnych pensjonatów, których właściciele organizują szereg atrakcji tj. biesiady przy ognisku, tradycyjny wyrób masła, pokazy tkactwa i garncarstwa. Szczególnie te wszystkie atrakcje mozliwe do realizacji w zagrodzie Guciów gdzie znajduje się zespół wczesnośredniowiecznego osadnictwa (grodzisko, osady otwarte, cmentarzyska kurhanowe) oraz muzeum z wystawą stałą meteorytów, tektytów i impaktytów z Polski i ze Świata. Koneserzy wina będą usatysfakcjonowani wizytą w Winnicy „Marysieńka” gdzie można spróbować prawdziwego roztoczańskiego wina.

W przypadku zainteresowania wyjazdem proszę o kontakt:

www.PrzewodnikZamosc.pl

przewodnikzamosc@gmail.com

tel 509 338 939

 

Ordynacja Zamojska cz I

 

lot golebia nad ratusz t

Ordynacja jak przyjęło prawo zwyczajowe to „Zbiór dóbr ziemskich składających się w jedną całość (…), która jedynie przez pierworodnego w linii prostej lub najstarszego w linii bocznej potomka płci męskiej posiadana być mogła”.

Ordynacja Zamojska powstała z inicjatywy Hetmana Wielkiego Koronnego Jana Zamoyskiego, znane już były wcześniej inne ordynacje Odrowążów czy Radziwiłłów. Hetman Zamoyski zdobywał majątek z wielkim wysiłkiem w ciągu kilkudziesięciu lat swojego życia, po swoim ojcu odziedziczył jedynie trzy i pół wsi : Kalinowice , Zdanów, Skokówka i pół Pniowa. Majątek nabywał przez kupno, przez wieczyste darowizny od króla a także od Sejmu Rzeczypospolitej za zasługi dla kraju. Myślał o przetrwaniu swych dóbr, aby majątek nie został roztrwoniony, najlepszym rozwiązaniem było założenie ordynacji, dobra w jej posiadaniu mogły być powiększane, ale nie mogły być uszczuplone. Obecnie podczas zwiedzania Roztocza bardzo często przebywamy na terenie tego dawnego majątku Zamoyskich. Czy prawo własności może być przywrócone? (…)