Archiwum kategorii: Jan Zamoyski

Willa Zamoyskich w Zwierzyńcu

Dodaj komentarz

willa

W  bliskiej okolicy stała willa Zamoyskich

Podczas zimowego zwiedzanie Roztocza  mieliśmy  przyjemność znaleźć się bardzo blisko miejsca gdzie  przed wiekami Jan Zamoyski wybudował renesansową wille. W styczniu A.D. 1578, podczas mrożnej zimy – podobnie jak teraz – miały miejsce gody Jana Zamoyskiego z młodziutką i piękną Księzniczką Krystyną Radzwiłłówną.   Przyszły hetman przez kilka lat zabiegał  o Jej rękę, korespondował ze stryjem ( a bratem królowej ) Mikołajem Rudym, aż ten wreszcie wyraził zgodę na ślub – dostrzegając jak szybko rośnie pozycja i znaczenia Zamoyskiego w Rzeczypospolitej, wówczas Podkanclerzego koronnego, a w dwa miesiące po ślubie Kanclerz Wielki Koronny Obojga Rzeczypospolitej. Jednakże powróćmy do głównego wątek tego wpisu, podczas uroczystości weselnych w Warszawie bardzo spodobała się młodemu Janowi drewniana willa ( oczywiście nie tak bardzo o młodziutka żona) w Ujazdowie, należąca do królowej Anny Jagiellonki – w niej to odbywały się wspomniane uroczystości weselne. Właśnie z tej rezydencji Jan na Zamościu brał przykład budując swój wymarzony letni dom, zatem podczas tej wirtualnej i historycznej Turystyki po Zwierzyńcu proszę spróbować ujrzeć oczami wyobraźni tą piękną, Renesansową willę. Miała ona wymiary 60 na 12 metrów, wybudowana została  z modrzewiowych bali, natomiast w jej wnętrzu główne miejsce zajmowały reprezentacyjne sale : biesiadna i taneczna o „idealnych” wymiarach 10 na 10 metrów. W skrzydłach rezydencji znajdowała się sala bawialna, jadalnia, kaplica, biblioteka, natomiast  apartamenty, gabinety, sypialnie zajmowały  się na krańcach domu. W willi często miały miejsce wspaniałe przyjęcia, bale, jak choćby ( podobnie jak teraz karnawałowe), na których bywały największe osobistości ówczesnej Rzeczypospolitej, łącznie z monarchami. Zapraszam serdecznie na zwiedzanie Zamoscia, Roztocza z przewodnikiem – wiosna już blisko, można zatem pisać przewodnikzamosc@gmail.com – a poznamy znacznie więcej ukrytych tajemnic.

Zaproszenie do polubienia Przewodnika Zamość na fb

Dodaj komentarz

br lubelska nowatekst okBrama Lubelska Nowa – zasypana powstała na początku XIX wieku po reorganizacji przeprowadzonej w twierdzy. Drewniany mostek, który w przeszłości istniał został zrekonstruowany w okresie pierwszej Solidarności.  Drodzy Zamościanie oraz Przyjaciele Zamościa mam prośbę o przekazanie informacji, udostępnienie, a może zawieszenie na swojej tablicy mojego Serdecznego Zaproszenia do Przewodnik Zamość polubienia na facebooku – https://www.facebook.com/PrzewodnikZamosc?hc_location=timeline ( i Niezależnie czy jesteście z Perły Renesansu czy nie – to strona dla Wszystkich !) . Dlaczego? podczas moich ostatnich wycieczek i nie tylko uczyniłem wiele nowych zdjęć, mam  także pomysły na nowe artykuły o Zamoyskich, o Hetmańskim Grodzie, powiązanich z innymi miastami, miejscami czy rodami, o Roztoczu, o bliskich okolicach… Oczywiście chętnie spotkam się także z Państwem na rynku przed ratuszem, gdyż najlepsze jest zwiedzanie Zamościa 'na żywo”.

Pocztówka Zamościa z 14 stycznia 1914r. !

Dodaj komentarz

kopia orazu trzebiński 1914 pocztowka wydana 1914 14 stycznia

Zwiedzanie Zamościa z przewodnikiem zaprowadzi  dziś nas dokładnie o wiek w przeszłość,  na pocztówce wydanej przez Towarzystowo Artystyczne „Gryf” –  100 lat temu – 14 stycznia 1914 roku – widzimy Ratusz i Kamienice Ormiańśkie już ( jeszcze ) bez attyk. Pocztówka powstała na podstawie nastrojowego rysunku Mariana Trzebińskiego , który był artystą specjalizującym się na porzełomie XIX i XX wieku w obrazach polskich miast w tym także Zamościa.

Wśród zieleni na Rynku Wielkim, której obecnie brak, mieszkańcy i goście  urządzali sobie rodzinne, przyjacielskie spacery, nie świadomi jeszcze zbliżającej Wielkiej Wojny. Podobnie jak my podziwiali piękno Renesansowego Miasta,  które pozostawił jego założyciel Jan Zamoyski. Podczas wędrówek śladami przeszłości, wprowadzę wszystkich chętnych w  ducha tamtego czasu, zapraszam serdecznie równieś zimą, także uczniów ( niebawem rozpoczynają się ferię – SPECJALNE promocje i atrakcje)  -szczegóły : https://przewodnikzamosc.pl/?page_id=746

Piękna karta życia Zamoyskiego, u boku Batorego

Dodaj komentarz

st Batoru portret

Dlaczego piszę na tym blogu o królu Stefanie ? Był to monarcha z którym przez cały okres jego panowania współdziałał Jan Zamoyski, za jego rządów został podkanclerzym a następnie  w dniu 1 III 1578 roku (późniejszy) Pan na Zamościu Kanclerzem Wielkim Koronnym. W czerwcu 1579 rozpoczęła się I wyprawa moskiewska, a dzięki zabiegom Kanclerza wśród szlachty Sejm uchwalił niezbędne podatki na dwa kolejne lata wojny z Moskwą. 6 VIII 1580 roku Zamoyski odniósł pierwsze zwycięstwo, zdobył wraz ze swym wojskiem twierdzę Wileż, rok później 11 VIII 1581 roku został mianowany przez Stefana Batorego – w uznaniu  zasług – Hetmanem Wielkim Koronnym i jako pierwszy w Polsce połączył stanowiska kanclerza i hetmana.

akt_lokacyjny_zamoscia

Akt lokacyjny Zamościa wydany przez króla Stefana, znajduje się w Muzeum Zamojskim, gdzie chętnie zaprowadzi Państwa przewodnik po Zamościu i opowie o jego historii, dziejach ludzi związanych z tym grodem.

Plany  Zamoyskiego, także dzięki  Batoremu mogły być realizowane, 12 czerwca 1580 roku król Stefan zatwierdził akt lokacyjny Zamościa oraz nadał miastu herb, natomiast dokładnie 3 lata później na Wawelu, 12 czerwca 1583 roku odbył się iście królewski ślub Jana Zamoyskiego z księżniczką Gryzeldą Batorówną, bratanicą króla, córka księcia Siedmiogrodu Krzysztofa,  współpraca tych dwóch ludzi zacieśniła się jeszcze bardziej, stanowili teraz jedną rodzinę . „Śmierć króla Stefana (12 grudnia 1586 r.) na zamku w Grodnie przecięła jego wielkie mocarstwowe plany i zamknęła jedną z najpiękniejszych kart życia Zamoyskiego. Za Zygmunta III zmalały jego wpływy na dworze, ale wzrósł jego autorytet moralny i popularność” ks. Zbigniew Starnawski

 plan nastarszy Zamościa

Batory i Zamoyski

Dodaj komentarz

Jan_Matejko-Batory_pod_Pskowem

14 grudnia 1575 roku, czyli mija kolejna rocznica) Stefan Batory ogłoszony został królem Polski. W czasie panowania Batorego, na początku lat osiemdziesiątych XVI wieku Iwan Groźny zajął Inflanty, które należały do Litwy, dochodziło do masowych gwałtów i morderstw . W odpowiedzi na te działania cara król wspólnie z „naszym” hetmanem Janem Zamoyskim doprowadzili do trzech zwycięskich wypraw moskiewskich przeciwko Iwanowi Groźnemu. W arkana polityki wewnętrznej wprowadził Króla Stefana kanclerz, który był doskonale zorientowany  polityce wewnętrznej i znał genezę waśni rodowych. W tym czasie mówiono, że Batory bez Zamoyskiego nie powinien udawać się na sejm, jeżeli natomiast chodzi o działania wojenne to właśnie  król był wzorem dla hetmana.

Na obrazie Jana Matejko „Batory pod Pskowem” obok króla Batorego po lewej stronie stoi dumny hetman i kanclerz wielki koronny Jan Zamoyski nie zadowolony z zawieranego pokoju, gdyż był zwolennikiem kontynuacji wojny z Moskalami, aż do całkowitego zwycięstwa, co w owym czasie było możliwe do osiągnięcia. Jan Zamoyski przedstawiony został na obrazie z atrybutem swojej władzy, z pieczęcią kanclerską. Po zwycięstwach kampanii moskiewskiej król i jego kanclerz mieli dalsze plany, które zamierzali realizować wraz z papieżem i stolicą apostolska i papieżem. Aby odsunąć zagrożenie tureckie od Europy zamierzali uderzyć na  Konstantynopol, plany te przerwała jednak przedwczesna śmierć Batorego.

Jan Zamoyski na tarasie cz II

Dodaj komentarz

ratusz i katedra z wieży zamku

Widok z wysokości zamkowej wieży ( której nie ma 🙂 )

Wróćmy tymczasem na taras belwederu, pewnego sierpniowego wieczoru Jan niepostrzeżenie przyprowadza tu swojego syna,  niespełna dwuletniego Tomasza, który z wielką radością biega po altanie. Hetman nie może nacieszyć się widokiem upragnionego potomka, szybko jednak przed oczyma przemakają jego piękne i dobre małżonki, które tak miłował . Anna, Krystyna, Gryzelda … ile dały mu szczęścia !, ale ile także tragicznego smutku. Żony umierały w kwiecie wieku, gdy życie stało przed nimi otworem, wydawało się im ( po kolei), że teraz tylko cieszyć się szczęściem u boku wielkiego i dobrego męża. Po kolejnych wizytach śmierci, zawsze w czarny strój przebrany nie tylko Hetman ale i jego wojsko co najmniej rok pamięta o wielkiej, nie do ukojenia stracie. Ten wielki wojownik widzi oczami wyobraźni również swe małe córeczki, które albo przy porodzie albo bardzo młodo, we wczesnym dzieciństwie odchodziły na drugą stronę życia.

Nagle wydaje się Kanclerzowi, że zmarłe już córki przyszły tu i… bawią się razem z małym Tomaszkiem, biegają wesoło po tarasie, podnoszą na rękach do góry braciszka…Jan, ukradkiem ociera łzę spływającą z policzka…

Jan Zamoyski na tarasie pałacu w Zamościu

Dodaj komentarz

PAŁAC STARY

Obraz Pałacu Zamojskiego przedstawia już stan późniejszy lecz wygląd pałacu jest znacznie bliższy czasów hetmana Zamoyskiego niż ten obecny.

Kończyła się wiosna  Anno Domini 1595, minęło  kilka lat od wojen moskiewskich króla Stefana Batorego i było tuż przed wyprawą na Mołdawię, w tym czasie rządy w Rzeczypospolitej sprawował Zygmunt III Waza, który  wielkim przyjacielem Kanclerza Wielkiego Koronnego Jana Zamoyskiego niestety nie był.

Hetman Jan zwykł wychodzić popołudniu, gdy słońce już było nisko nad horyzontem na taras altany. Jeszcze nie tak dawno zdarzało się, że bywał we wznoszonym przez siebie grodzie jedyne kilka dni w ciągu całego roku, czas swój spędzając razem z przyjacielem, królem Stefanem pod Smoleńskiem, Pskowem czy Wielkimi Łukami. Teraz również nie miał wiele wolnych chwil, mimo to znacznie częściej mógł pozwolić sobie na bezpośrednie nadzorowanie budowy. Niekiedy wieczorem podziwiał z góry jak wiele prac w Zamościu zostało już wykonanych, które to wspólnie z wielkim włoskim mistrzem architektury Bernardo Morando zaplanowali. Właśnie na tarasie Jan ze Skokówki bardzo lubił odpoczywać po trudach dnia i przypatrywać się jak wznoszony jest budynek kolegiaty, w której ostatnio bywał niemal codziennie, wiedział, że już niebawem zostanie na niej położony dach, świątynia ta stanowiła wotum wdzięczności Jezusowi za odniesione przez hetmana zwycięstwa. Jan obserwował swoje ukochane dziecko a właściwie córkę (jak nazwał ja w odezwie na otwarcie) – Akademię, gdzie już od roku zdobywali wiedzę studenci z różnych, nieraz bardzo odległych miejsc Rzeczypospolitej. Spoglądał jak mieszczanie stawiają przy rynku drewnienie  ale także i murowane kamienice. Pożary, które miały miejsce w mieście wpłynęły na polecenia Fundatora Zamościa aby budować jedynie domy murowane a poniechać budowy drewnianych. Zamoyski sam postawił kamienicę przy rynku, z podcieniami, arkadami, attykami … i według tego wzoru nakazał mieszczanom swoje mieszkania wznosić.

Zbliżają się Sylwester  i Nowy Rok, Przewodnik po Zamościu życzy wszystkim szampańskiej zabawy sylwestrowej i Szczęśliwego Nowego Roku .

„Nie ma niepodległej Polski bez niepodległej Ukrainy”

Dodaj komentarz

kijów milicja

„Nie ma niepodległej Polski bez niepodległej Ukrainy” mówił Jerzy Giedroyc, (ten książę A. Czartoryski czasów komunizmu) na marginesie – ukończył on Liceum im. Jana Zamoyskiego w Warszawie. Zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Hetmańskiego Grodu, w Lublinie powstało pod koniec lat siedemdziesiątych poza cenzurą pismo „Spotkania” wzorowane na „Kulturze” i można było czytać artykuły Giedroycia czy listy niezapomnianego Andrzeja Bobkowskiego …z Gwatemali. Pamiętam. To Redaktor paryskiej „Kultury”  wzywał polski rząd żeby uznał Niepodległość Ukrainy na początku lat 90 tych XX wieku nie oglądając się na państwa zachodnie i rzeczywiście Polska jako pierwszy kraj na świecie uznała Niepodległość Ukrainy! ,   jak będzie teraz ?.

Obecnie w Kijowie trwają protesty, brutalnie tłumione przez milicję, „wczoraj milicja użyła broni” tak było ponad 40 lat temu w Polsce, a wczoraj w Kijowie… To co dzieje się za Bugiem jest ważne dla całej Polski, jest szczególnie ważne dla Zamojszczyzny, która jest tak blisko …naszego wschodniego Sąsiada.

kij polska fla

 Widzimy też polską flagę, pojechali do Kijowa Polacy wspomóc Ukrainę.

Pacyfikacja Zamojszczyzny (w tym dzieci)

Dodaj komentarz

dzici zamoszcDziś, 27 listopada przypada rocznica rozpoczęcia pacyfikacji  i wysiedlenia Zamojszczyzny. W ciągu kilku miesięcy 1942 i 1943 r. Niemcy z około 300 wsi w naszym regionie wypędzili z domów ponad 100 tys. mieszkańców, w tym ponad 30 tys. dzieci  (stanowiły one zatem jedną trzecią wysiedlanej ludności), tysiące dzieci zginęło w obozach koncentracyjnych lub wycieńczenia i chorób w czasie transportu, tysiące nie wróciło z Niemiec do swych domów – zostały poddanie zniemczeniu. Zrozpaczonym rodzicom, rodzinom pomagało wielu zaangażowanych ludzi ze Zwierzyńca i okolic, w tym Jan i Róża Zamoyscy, ale o tej historii napiszę innym razem.  Czy ten plan odnośnie zamojskich dzieci udało się naszym agresorom zrealizować?. Na podstawie ostatnich relacji można stwierdzić, że nie do końca. W ostatnich latach czytałem opowieści byłych dzieci Zamojszczyzny, wychowywanych i żyjących w Niemczech, które po kilkudziesięciu latach dowiadywały się o swojej polskiej przeszłości, jedynym ich marzeniem po poznaniu prawdy, stawało się …ujrzenie Ojczyzny ich Ojców.

Wysiedlenia na Zamojszczyźnie były częścią General Plan Ost III Rzeszy, który miał być realizowany przez 20-30 lat ( w celu stworzenia dla Niemców strefy przesiedleńczej – Lebensraum ), a opracowywany był już przed rozpoczęciem wojny. Przewidywał on wysiedlenie milionów Słowian z krajów naszej części Europy. Plany niemieckie przewidywały wypędzenie ok. 150 tys. Polaków z blisko 700 miejscowości, w pierwszym etapie realizacji planu wschodniego.

Niemcy rozpoczęli realizacje planu  27 listopada 1942 r. w Skierbieszowie i okolicznych wsiach. Wypędzanym mieszkańcom pozwolono jedynie na zabranie ze sobą najbardziej osobistych rzeczy do 30 kilogramów oraz drobnej kwoty 20 zł. Okupanci rozdzielali rodziny, które spotkał tragiczny los – do innych obozów, w inne miejsca wywożono mężczyzn, kobiety i dzieci. Oczywiście Polacy nie przyglądali się biernie tej barbarzyńskiej, niemieckiej akcji, ale o tym Przewodnik Zamość napisze  innym razem.

Jan i Róża Zamoyscy

Dodaj komentarz

ormianskie ze sch t

Dziś, 21 listopada 2013r. spotkanie organizowane przez Civitas Christiana o godz. 16.30, przy Ormiańskiej 1 na pierwszym piętrze, wejście od podwórza, należy kierować się dalej, wgłąb zdjęcia .

Wykład na temat postaw i wyborów Bohaterów Jana i Róży Zamoyskich wygłosi kustosz Muzem Zamojskiego Maria Rzeźniak.