Archiwum kategorii: Jan Zamoyski

Pałac Zamoyskich

Pałac Zamoyskich w Klemensowie i park wciaż nie wraca do rodziny. Wojewoda oddalił odwołanie starosty od swojej decyzji, ostateczną decyzję w ciągu 60 dni ma wydać Minister Rolnictwa. Jest to rzecz niesłychana Zamoyskim odebrano dom i wciąż niektórzy robią wszystko aby tego rodzinego gniazda nie zwrócić rodznie ! Zdjecie zrobiłem podczas jednej z letnich wypraw, cóż pałac nieużytkowany jest już od lat, niszczeje, aż żal na to patrzeć…

Przypomnijmy, że ostatnim właścicielem dóbr w Klemensowie ( to jedno z piękniejszych miejsc Roztocza) był ojciec byłego prezydenta Marcina Zamoyskiego – Jan Zamoyski, Ostatni Ordynat zarządzał Ordynacją Zamojską, która została zlikidowana dekretem o reformie rolnej w roku 1944, podobnie majątek w Klemensowie został odebarany przez komunistów także w tym samym roku. Czy w końcu ta niesprawiedliwość zostanie naprawiona ?

Piękno Zamościa

Dodaj komentarz

Rynek Wielki – także całe Stare Miasto – w Zamościu to doskonały przykład renesansowej harmonii i piękna. Jego wymiary o proporcjach 100 na 100 metrów to przecież idealny kwadrat. Przy Rynku, według projektu Bernardo Morando, zostały usytuowane podcieniowe kamieniczki, początkowo drewniane, a następnie na skutek licznych pożarów oraz woli fundatora murowane. Wzorem dla mieszczan wznoszących swoje domy była kamienica samego kanclerza, zwana do dziś kamienicą Zamoyskich. W pierzei północnej wzniesiona została główna budowla Rynku, czyli ratusz – upiększany i przebudowywany na przestrzeni wieków, do dziś stanowi wizytówkę Padwy Północy.

Jeżeli mówimy o pięknie, to pragnę zauważyć, że ostatnio podczas lektury natrafiłem na definicję „piękna” według Leona Battisty Albertiego, zatem piękno według tego włoskiego architekta, poety, malarza, filozofa to „harmonia wszystkich części dostosowanych do siebie tak, że nie można nic dodać ani zmienić nie psując całości”. Włoski architekt Perły Renesansu Bernardo Morando czerpał wzory z pism swojego rodaka, żyjącego ponad wiek wcześniej – Albertiego

Znamy odniesienia hetmańskiego grodu do ciała ludzkiego, a jeśli nie to wrócimy jeszcze na Przewodniku po Zamościu do tego tematu. Pozostaje nam jedna ważna kwestia, co na temat piękna mówili ulubieni autorzy, myśliciele samego Jana Zamoyskiego
Cyceron: „W ciele nazywa się pięknem jakąś odpowiednia postać członków (apta figura membrorum) w połączeniu z pewną przyjemnością barwy (cum coloris quadam suavitate)”. Definicja ta została później rozszerzona na piękno wzrokowe wszystkich rzeczy, na piękno dźwiękowe w muzyce, na piękno myśli w literaturze i nawet na piękno transcendentalne, zwłaszcza piękno duszy.
Definicję stoicką przejmuje Św. Augustyn, którego młody Jan ze Skokówki tak bardzo umiłował podczas swych studiów w Padwie. Dodajmy, że to właśnie biskup Hippony miał decydujący wpływ na przyjęcie przez Zamoyskiego wiary katolickiej. Doktor Kościoła Augustyn pisał: „Wszelka piękność cielesna polega na odpowiedniości części i przyjemnej barwie (partium congruentia cum quadam coloris suavitate). W tej definicji także odnajdujemy nawiązanie do planu budowy Zamościa.

Rondo Romana Dmowskiego w Zamościu

Dodaj komentarz

Zdjęcie Wiesław Huk

Roman Dmowski ma swoje rondo w Zamościu, dzisiaj w rocznicę śmierci ( 2 stycznia 1939r.) wielkiego polskiego patrioty, który walczył skutecznie o naszą niepodległość. Z uwagi na to, że jesteśmy w Zamościu przypomnę : Roman Dmowski pragnął żeby Maurycy Zamoyski został prezydentem Polski, niestety nie udało się tego planu zrealizować, chociaż tak nie wiele brakowało, ostatecznie ostateczne głosowanie parlamencie zostało przegrane, gdy Wincenty Witos obawiał się, że Dmowski uczyni Zamoyskiego królem i przywróci monarchię, w ten sposób nadrabiając zaniedbanie gdy monarcha nie został hetman Zamoyski. Pamiętajmy także moi Drodzy, że to właśnie Maurycy Zamoyski wspomagał w Paryżu Dmowskiego w walce o Polskę, w dużej mierze także finansowo…

Teksty poniżej dzięki Wiesławowi Hukowi : „Jestem Polakiem – więc mam obowiązki polskie: są one tym większe i tym silniej się do nich poczuwam, im wyższy przedstawiam typ człowieka. Bo im szersza strona mego ducha żyje życiem zbiorowym narodu, tym jest mi ono droższe, tym większą ma ono dla mnie cenę i tym silniejszą czuję potrzebę dbania o jego całość i rozwój. Z drugiej strony, im wyższy jest stopień mego rozwoju moralnego, tym więcej nakazuje mi w tym względzie sama miłość własna.”

„Katolicyzm nie jest dodatkiem do polskości, zabarwieniem jej na pewien sposób, ale tkwi w jej istocie, w znacznej mierze stanowi jej istotę. Usiłowanie oddzielenia u nas katolicyzmu od polskości, oderwania narodu od religii i od Kościoła, jest niszczeniem samej istoty narodu.”
Źródło: Kościół, naród i państwo, 1927

Siedzą od lewej Maurycy Zamoyski i Roman Dmowski

„Od dłuższego już czasu doszedłem do przekonania, że Piłsudski śni o dyktaturze wojskowej, o roli Napoleona wypływającego na fali rewolucji. (…) Taki człowiek, podniecany przez swoich współkonspiratorów, łakomych na władzę, łatwo gotów pokusić się o zamach na sejm. Zamach taki, moim zdaniem, skazany jest na fiasco w tym znaczeniu, że Polską rządzić bez poparcia narodu nikt nie jest w stanie. Nam wszakże musi chodzić nie o to, żeby podobny zamach spotkał się z niepowodzeniem, ale o to, żeby zamachu nie było. Sama próba takiego zamachu może Polskę zarżnąć…”
Źródło: w liście do Stanisława Grabskiego, 14 marca 1919

Święty Antoni w Radecznicy

Dodaj komentarz

Radecznica, Sanktuarium, klasztor, jedyne na świecie miejsce obajwień Świętego Antoniego.

Dziś podzielę z Wami ciekawostką z życia Jana Zamoyskiego, która jest mniej znana. Gdy jako młodzieniec rozpoczynał studia w Padwie w roku 1561 był kalwinem, którą to religie wyniósł z domu swojego ojca, jednak ciągle poszukiwał. W Padwie często odwiedzał Sanktuarium Świętego Antoniego, dodam że w tym czasie ten wybitny student prawa zaczytywał się w dziełach innego doktora Kościoła – Świętego Ambrożego. To właśnie ci dwaj wielcy święci tak bardzo wpłynęli na młodego Jana ze Skokówki, że ten zdecydował przyjąć wiarę katolicka i stał się głęboko wierzącym człowiekiem. Mieszkając w Zamościu przeważnie codziennie uczestniczył we mszy świętej sprawowanej w ufundowanej przez niego kolegiacie – świątyni zamojskiego państwa. Podczas wypraw wojennych hetmanowi bardzo często towarzyszył kapłan. Po latach Zamość często nazywano Padwą Północy a mieszkańcy ziemi zamojskiej szczególnie powierzają swe troski Świętemu Antoniemu.

Święty Antoni po latach przybył na ziemię zamojska ( wówczas chełmską), do Radecznicy w dniu 8 maja 1664 roku i objawił się Szymonowi Tkaczowi, któremu między innymi powiedział ” Jam jest Święty Anton , tu chwała Boga Najwyższego odprawiać się będzie, przeze mnie chorzy, utrapieni różnymi dolegliwościami, znajdować będą i otrzymywać pociechy swoje, chorzy zdrowie, ślepi wzrok, chromi chód. Zgoła wszyscy uciekający się na To Miejsce bez łaski nie odejdą ” Do Radecznicy zaczęli przybywać liczni pielgrzymi, modląc się i prosząc Patrona rzeczy zagubionych aby pomógł im odnaleźć właściwą drogę. Gdy zwiedzamy Roztocze Zachodnie zdecydowanie warto przyjechać do Radecznicy.

Warto zwiedzać Muzeum Zamojskie.

Dodaj komentarz

Przed nami ratusz widziany z podcieni, a po prawej stronie możemy dostrzec Muzeum Zamojskie, które zajmuje najpiękniejsze zamojskie kamienice, czyli ormiańskie. Zbliża się Boże Narodzenie, wielu Zamościan, którzy aktualnie przebywają, pracują, mieszkają ( nie ze swojej winy) poza Perłą Renesansu pojawi się w swym rodzinnym, ukochanym, mam nadzieję mieście. O tej porze roku warto zwiedzać Zamość we wnętrzach, jako przewodnik proponuję dziś jedno z najciekawszych miejsc.

W Muzeum czeka na Ciebie wiele wspaniałych eksponatów, starych ksiąg, obrazów, broni, strojów, mebli.… Tuż po wejściu, na parterze znajduje się najważniejsza, moim zdaniem sala – poświęcona hetmanowi i kanclerzowi wielkiemu kronnemu Obojga Rzeczypospolitej Janowi Saryuszowi Zamoyskiemu. Poznamy tu młodość, wiek dojrzały i ostatnie lata zycia założyciela Zamościa, zobaczymy portrety przedstawiające monarchów w czasie panowania których przyszło Mu żyć. Najświętniejszy dla niego okres to oczywiście rządy Stefana Batorego, gdy Zamoyski był drugą osobą w państwie. Po śmierci tego wielkiego, polskiego króla, nasz bohater długo zastanawiał się czy nie objąć rządów na Wawelu, wiele wskazuje na to, że główną przyczyną poniechania tych planów okazała się tzw. „sprawa Zborowskich”, o której opowiem podczas wycieczek :).

Na obrazie hetman Jan Zamoyski, w chwili największego tryumfu ( wiecej w Muzeum)

W sali tej możemy także podziwiać hetmański gród – na panoramicznej makiecie zobaczymy między innymi katedrę, ratusz, pałac, gmach Akademii, kościoły czy mury otaczające i broniące miasto z każdej strony. Jednakże aktualnie i w rzeczywistości, po ostatniej rekonstrukcji i renowacji – bastionów, murów jest niewiele mniej niż przed wiekami. W innych komnatach muzeum na I i II piętrze zgromadzono wiele pamiątek, dokumentów etc, które mówia o wielkiej przeszłości miasta i jego mieszkańców. Poznamy losy Ordynatów zamojskich i innych osób, które szczególnie przyczyniły się dla rozkwitu Miasta Idealnego. W Muzeum pracują prawdziwi pasjonaci Zamościa, historii, literatury, architektury, którzy chętnie przedstawią Wam niezwykle ciekawe historie, legendy, opowieści…Zdecydowanie warto pójść do Muzeum !

Katedra w Zamościu

Dodaj komentarz

Dziś wybierzemy się na zwiedzanie sakralne, poznamy bliżej naszą, piękną katedrę, która jest także bardzo ważnym punktem na turystycznej trasie Zamościa. Świątynia ta należy do jednych z najwspanialszych zabytków architektury sakralnej w Polsce, jest również miejscem stale wzmagającego się kultu maryjnego, innym razem wspomnę o Obrazie Matki Bożej Odwachowskiej, Opieki. Wezwanie katedry – wybrane zostało przez samego Założyciela Zamościa, czyli Zmartwychwstania Pańskiego i Świętego Tomasza. Dlaczego właśnie takie wezwania ?.

Jan Saryusz Zamoyski był niezwyciężonym dowódcą, wszystkie swoje bitwy wygrywał, na dodatek przeważnie działo to w niedzielę, a przecież tego dnia miało miejsce Zmartwychwstanie, czyli największe Zwycięstwo – Jezus pokonanał śmierć. Drugie wezwanie zamojskiej świątyni : Świętego Tomasza, gdyż sam I Ordynat porównywał swoją osobę do niewiernego Apostoła. Jan ze Skokówki, w młodości będąc kalwinem, studiując w Padwie rozczytywał się w pismach Św. Augustyna, a także często bywał w Bazylice Św Antoniego. Ci dwaj wielcy Święci w dużym stopniu wpłynęli na duszę kanclerza, powodując przyjęcie przez niego wiary katolickiej. Jan Zamoyski gdy przebywał w swoim grodzie, przeważnie codziennie słuchał mszy świętej. Świątynia została ufundowana przez kanclerza Jana Zamoyskiego oraz jego syna także kanclerza Tomasza, Budowa, pod nadzorem architekta Bernardo Morando trwała od roku 1587 do 1598, jednakże prace wykończeniowe prowadzono znacznie dłużej. Konsekracja ówczesnej kolegiaty miała miejsce 18 listopada 1637 roku, czyli dokładnie 2 miesiące przed śmiercią II Ordynata Zamoyskiego, pobożnego katolika i gorliwego czciciela Maryi.

W tej świątyni odbywały się najważniejsze wydarzenia w mieście, zaprzysiężenia Ordynatów na wierność statutów Ordynacji, tu niekiedy miały miejsce ich śluby, w katedrze spoczęły doczesne szczątki wszystkich zamojskich ordynatów. Bardzo pragnąłem zaprezentować choć w małym stopniu zamojską katedrę – tak ważną w moim życiu, gdzie wzrastała moja wiara, gdzie utwierdzała się miłość do Jezusa, Maryi, Kościoła.

Wnuk – ponad cztery wieki temu wójtem teraz prezydentem Zamoscia

Dodaj komentarz

W ostatnich wyborów samorządowych prezydentem został Andrzej Wnuk, który pokonał urzędującego przez 3 ostatnie kadencje Marcina Zamoyskiego, syna ostatniego zamojskiego ordynata. Jednak nawiązanie do historii sprzed wieków wciąż ma mijesce.

W Akcie lokacyjnym z roku 1580 Jan Zamoyskiego dla swojego grodu znajdziemy informację: „(…) Aby zaś miasto to tym łatwiej osadzić się i do stanu rozkwitu przywiedzione być mogło, obiecuję jego mieszkańcom naznaczyć zaraz od początku na wójta albo osadźcę roztropnego, zapobiegliwego, mającego duże doświadczenie w sprawach miejskich i kupieckich (…)”.

ze strone roztocze.net.pl

Kanclerz Zamoyski zamierzał uworzyć w Zamościu dominujący ośrodek rzemiosła i handlu, w związku z tym bardzo istotna była nominacja sprawnego i doświadczonego w sprawach handlowych „wójta”. Do tej funkcji Jan Zamoyski przeznaczył Wojciecha Wnuka, rajcę miasta
Sandomierza, który według Pana na Zamościu spełniał wskazane warunki. Oficjalnie Wojciech Wnuk objął obowiązki wójta 28 marca 1583 roku, ale już od 28 kwietnia 1581 roku akcję werbunkową wśród potencjalnych osadników, jako główny organizator życia
miejskiego. W okresie lokacji miasta wójt w odróżnieniu od burmistrza, był urzędnikiem dziedzicznym – może dlatego prezydentem w końcu został Andrzej Wnuk 😉 – stojącym na czele miasta. Był on lennikiem pana miasta, zobowiązanym m.in. do konnej służby wojskowej. Wójt miał także liczne dochodowe przywileje (m.in. 1/6 czynszów, 1/3 kar sądowych, prawo posiadania jatek i zasiadania w ławie miejskiej). Wójtowi Wnukowi pomagał w organizacji miasta, późniejszy podwójci, Jan Syxt, pochodzący ze znanej lwowskiej rodziny mieszczańskiej. Był on jednym z pierwszych przybyszów do Zamościa. Tutaj też organizował działalność zamojskiej ławy sądowej i uruchamiał wymiar sprawiedliwości. Jako były ławnik sądowy lwowski miał w tym względzie odpowiednie doświadczenie. Władze miejskie w Zamościu rozpoczęły działalność nominalnie w 1583 roku. Wojciech Wnuk pełnil także funkcję burmistrza. Funkcję burmistrza po Wojciechu Wnuku objął powszechnie szanowany architekt miasta Bernardo Morando.

Obecnie urząd prezydenta sprawuje potomek Wojciecha Andrzej Wnuk, którego zaprzysiężenie na sprawowany urząd miało miejsce dziś. Pozostaje życzyć prezydentowi powodzenia!, rozwoju miasta dla dobra Mieszkańców, turystyki w Zamościu, która zawsze już będzie główną gałęzią przemysłu pomnika historii RP jakim jest Perła Renesansu

Prezydent Anrzej Wnuk zd. M. Chmiel.

Lubisz Zamość i Roztocze ?. Dołącz Do Nas !

Dodaj komentarz

Perła Renesansu i okolice z lotu ptaka – 2014 r.

Zd. Wojciech Wójcik

Zamość fasycnował, inspirował mnie od lat dziecięych, idea powstania miasta, jego historia, atrakcje, legendy, etc. stały sie moją wielka pasją,. Każdą wolną chwilę poświęcam na zgłębianie wiedzy o Zamościu, zwiedzanie najbardziej znanych zabytków i wedrowanie mniej uczęszczanymi uliczkami i zaułkami . Doszło nawet do tego, że zadawałem sobie pytanie: jak to możliwe, że dobry Bóg pozwolił mi urodzić się w miejscu tak wyjątkowej urody?, z niespotykaną, opartą na logice i pięknie ideą powstania ?. Dziwiłem sie, że nie przyjeżdzają zamieszkać do Zamościa na stałe – Ci którzy wpadli tu kiedyś na chwile, zwiedzić miasto Hetmana Zamoyskiego, czy przyjechali na dłuższy pobyt, wakację w Zamościu i na Roztoczu, albo emeryci, którzy kiedyś tu mieszkali … Moi Drodzy, gdzie Wam będzie lepiej jak tu w hetmańskim grodzie, tu miło jest latem i zimą, wiosną i jesienią ? i co ważne mamy tańsze mieszkania i solidne firmy budowlane :).

Jeśli Ktoś podziela moje zainteresowania, jest zafascynowany Zamościem i Roztoczem, może przygotować i przesłać do zamieszczenia tekst(y) ( także ze zdjęciami) na stronie www.PrzewodnikZamosc.pl. Tematem artykułów może być ogólnie historia a także teraźniejszości Zamościa i okolic. W przyszłym roku dla tej Osoby, która pisze teksty lub zupełnie innej z pewnością będzie także możliwość oprowadzania wycieczek, Przewodnik po Zamościu i Roztoczu będzie potrzebny.

Zapraszam serdecznie wszystkich zainteresowanych do kontaktu: PrzewodnikZamosc@gmail.com.

Florian Szary, przodek Jana Zamoyskiego

Dodaj komentarz

Legenda o Florianie Szarym, przodku Jana Zamoyskiego.

Rycerz Florian pochodził z Mojkowic nad Pilicą. Bitwa pod Płowcami rozegrała się 27 września 1331 roku, po jej zakończeniu bitwy z Krzyżakami król Władysław Łokietek miał ujrzeć ciężko rannego rycerza, przebitego trzema krzyżackimi włóczniami. Rycerzem tym był właśnie przodek Hetmana, Florian.
– „Jak ciężką mękę ponosi ten rycerz” – rzekł król na widok Sariusza, który własnymi rękami powstrzymywał wydobywające się wnętrzności, …jelita!
– „nie tak mie to dolega i trapi, co widzisz Królu, jako zły sąsiad w jednej ze mną wiosce mieszkający” – odrzekł ranny rycerz.

-„Nie turbuj się – prawi król, jeżeli wynidziesz z tego razu, uwolnię cię od sąsiedzkiej niewoli”

Król pomógł Florianowi w pozbyciu się złego sąsiedztwa a do Jego herbu Koźlarogi włączył trzy skrzyżowane włócznie i nadał nazwę jelita. Widzimy tutaj jak szlachta nawet w chwili zagrożenia własnego życia nie zapominała o swoich ziemiach i poszerzeniu granic.
Florian opatrzony przez królewskich medyków doszedł do zdrowia, miał dwóch synów Floriana i Żegotę, którego wnuk Tomasz z Łaźnina syn Adama z Łaźnina przybył sto lat później na nasze tereny. Tomasz osiadł w Zamościu – obecnie Stary Zamość, 15 km w kierunku Krasnegostawu. Warto zatem żeby wycieczki jadące do Zamościa zatrzymały się także w Starym Zamościu, niech i tutaj, gdzie wszystko się zaczęło:-) rozwija się turystyka . W Starym Zamościu Tomasz ożenił się kasztelanówną Małgorzatą dając początek rodu Zamoyskich. Prawnuk ich kanclerz Jan Sariusz Zamoyski drugie imię nosił po swoim sławnym przodku – Florianie Szarym, gdyż Szary po łacinie znaczy Sariusz.

O Florianie Szarym, pisał np. Niemcewicz, czy Długosz, na tej podstawie Kraszewski napisał powieść „Jelita”, opiewa go też wiele ludowych pieśni :
” Szumią lasy, polskie lasy Krzyżak lasem goni
pobrzękuje mieczami, ludzkie sioła pali,
jedzie sobie Król Łokietek przez to trupów pole,
patrzy tyle ich tu leży, aż go serce kole,
patrzy aż tu jeden brzuch ma rozpłatany i wnętrzności sobie wpycha do okrutnej rany jak Cię zowią …

…zowią Szary..……”

Możemy zwiedzać Arsenał i Prochownie w Zamościu

Dodaj komentarz

już jutro, w sobotę, 8 listopada w godzinach popołudniowych i w niedzielę, 9 listopada, w godzinach 10.00 – 15.00 w Zamościu czeka nas wielka atrakcja, wspaniałe wydarzenie,. Po raz pierwszy będziemy mogli zwiedzać Prochownię i Arsenał. Zobaczymy rewitalizowane obiekty i będzie to doskonała okazja aby przekonać się na własne oczy jak będą się owe obiekty prezentować po zakończeniu prac. Przewidziane jest wejście o każdej pełniej godzinie. Ostatnie wejście zaplanowano na godz. 15.00.

Nowa makieta zd. P Rogalski.

W sobotę w Zamościu przywitamy i będziemy gościć pracowników kancelarii Prezydenta RP, ministerstwa infrastruktury i rozwoju regionalnego, ministerstwa kultury i dziedzictwa narodowego a także władz samorządowe województwa lubelskiego. Przedstawiciele wymienionych urzędów wezmą udział w spotkaniu prezentującym postęp prac prowadzonych w południowej części twierdzy, w ramach projektów „Zamość, miasto UNESCO, Pomnik Historii RP produktem turystycznym polskiej gospodarki” oraz „Utworzenie Muzeum Fortyfikacji i Broni w obrębie Bastionu III i Arsenału w Zamościu”.

Z kancelarii Prezydenta RP Zamość otrzyma parę danieli, która zamieszka w zamojskim ZOO. W tym miejscu warto wspomnieć, że daniele przed wiekami otrzymał w darze hetman Jan Zamoyski od swojego szwagra Krzysztofa Radziwiłła, także jest to bardzo miłe nawiązanie do historii.